Statistik xulosa chiqarish

---

Statistik xulosa chiqarish

Bosh to‘plam haqida xulosa chiqarish uchun ma’lumotlar tahlili va statistikadan foydalanish statistik xulosa chiqarish deb ataladi.

Statistik xulosa chiqarishning asosiy turlari:

• Baholash
• Gipotezani tekshirish

---

Baholash

Tanlanmadan olingan statistikalar bosh to‘plam parametrlarini baholash uchun ishlatiladi.

Eng ehtimolli qiymat nuqtaviy baho deb ataladi.

Baholashda doimo noaniqlik bo‘ladi.

Noaniqlik ko‘pincha parametrning ehtimoliy eng kichik va eng katta qiymati bilan aniqlanadigan ishonch oraliqlari ko‘rinishida ifodalanadi.

Bunga niderlandiyalik bir kishiga tegishli velosipedlar soni uchun ishonch oralig‘i misol bo‘la oladi:

---

Gipotezani tekshirish

Gipotezani tekshirish — bosh to‘plam haqidagi da’vo to‘g‘ri yoki yo‘qligini tekshirish usuli. Aniqrog‘i, u tanlanma ma’lumotlariga asoslanib, gipotezaning to‘g‘ri bo‘lish ehtimoli qanchalik yuqori ekanini tekshiradi.

Gipotezani tekshirishning turli xillari mavjud.

Test bosqichlari quyidagilarga bog‘liq:

• Ma’lumot turi (kategorial yoki sonli)
• Nimani ko‘rib chiqayotganingiz:
  • Bitta guruh
  • Bir guruhni boshqasi bilan taqqoslash
  • Bir guruhni o‘zgarishdan oldin va keyin taqqoslash

Gipotezani tekshirish yordamida tekshirilishi mumkin bo‘lgan da’volar yoki savollarga ba’zi misollar:

---

Ehtimollik taqsimotlari

Statistik xulosa chiqarish usullari ehtimollikni hisoblash va ehtimollik taqsimotlariga tayanadi.

Keyingi sahifalarda eng muhim ehtimollik taqsimotlari bilan tanishasiz.

---

---