O‘lchov darajalari
Turli ma’lumot turlari turli o‘lchov darajalariga ega.
O‘lchov darajalari qanday statistikalarni hisoblash mumkinligi va ma’lumotlarni qanday qilib eng yaxshi taqdim etish uchun muhim.
O‘lchov darajalari
Ma’lumotlarning asosiy turlari — sifat (kategoriyalar) va miqdoriy (sonli) ma’lumotlar. Ular yana quyidagi o‘lchov darajalariga bo‘linadi.
Bu o‘lchov darajalari o‘lchov "shkalalari" deb ham ataladi
Nominal daraja
Hech qanday tartibga ega bo‘lmagan kategoriyalar (sifat ma’lumotlari).
Misollar:
- Brend nomlari
- Mamlakatlar
- Ranglar
Tartib (ordinal) daraja
Tartiblash mumkin bo‘lgan (pastdan yuqoriga) kategoriyalar, lekin ular orasidagi aniq "masofa" mazmunga ega emas.
Misollar:
- F dan A gacha bo‘lgan harfli baho shkalalari
- Harbiy unvonlar
- Mahsulotdan qoniqish darajasi
F dan A gacha bo‘lgan harfli baholarni ko‘rib chiqing: A bahosi B bahosidan aynan ikki baravar yaxshimi? B bahosi ham C dan ikki baravar yaxshimi?
Baholar orasidagi masofa aynan qancha ekani aniq va ravshan emas. Agar baholar testdagi ballar miqdoriga asoslangan bo‘lsa, ball shkalasida aniq "masofa" bor deyish mumkin, lekin baholarning o‘zida emas.
Interval daraja
Tartiblash mumkin bo‘lgan va ular orasidagi masofa obyektiv mazmunga ega bo‘lgan ma’lumotlar. Lekin shkala boshlanadigan tabiiy 0 qiymati yo‘q.
Misollar:
- Taqvimdagi yillar
- Farengeytda o‘lchangan harorat
Eslatma: Interval shkalalar odatda odamlar tomonidan o‘ylab topilgan bo‘ladi, masalan, harorat gradusi.
0 gradus Selsiy 32 gradus Farengeytga teng. Har bir gradus orasidagi masofa bir xil (Selsiy bo‘yicha har 1 gradus qo‘shilganda Farengeyt bo‘yicha 1.8 gradus qo‘shiladi), lekin ular 0 gradus qayerda ekani bo‘yicha mos kelmaydi.
Nisbat darajasi
Tartiblash mumkin bo‘lgan va ular orasida bir xil hamda mazmunli masofa mavjud bo‘lgan ma’lumotlar. Bundan tashqari, ular tabiiy 0 qiymatiga ham ega.
Misollar:
- Pul
- Yosh
- Vaqt
Nisbat darajasidagi (yoki "nisbat shkalasidagi") ma’lumotlar bizga eng batafsil axborot beradi. Eng muhimi, bir qiymat boshqasiga nisbatan qanchalik katta ekanini aniq taqqoslashimiz mumkin. Bu qiymatlar orasidagi nisbat bo‘ladi, masalan, ikki baravar katta yoki o‘n baravar kichik.
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!