Tanlanma turlari
Tadqiqot uchun ishtirokchilar kerak va ularni to‘plashning turli usullari mavjud.
Ba’zi usullar boshqalaridan yaxshiroq, lekin ular qiyinroq bo‘lishi mumkin.
Tanlanma olish usullarining turlari
Tasodifiy tanlash
Tasodifiy tanlanmada bosh to‘plamning har bir a’zosi tanlanish uchun teng imkoniyatga ega bo‘ladi.
Tasodifiy tanlash eng yaxshi usul. Biroq tanlash to‘liq tasodifiy ekaniga ishonch hosil qilish qiyin yoki imkonsiz bo‘lishi mumkin.
Eslatma: Boshqa har bir tanlash usuli tasodifiy tanlanmaga qanchalik yaqinligi bo‘yicha baholanadi — qanchalik yaqin bo‘lsa, shunchalik yaxshi.
Qulaylik bo‘yicha tanlash
Qulaylik bo‘yicha tanlanmada eng oson yetib borish mumkin bo‘lgan ishtirokchilar tanlanadi.
Eslatma: Qulaylik bo‘yicha tanlashni amalga oshirish eng oson.
Ko‘p hollarda bunday tanlanma bosh to‘plamga yetarlicha o‘xshash bo‘lmaydi va xulosalar foydasiz bo‘lib qolishi mumkin.
Tizimli tanlash
Tizimli tanlanmada ishtirokchilar muayyan muntazam tizim asosida tanlanadi.
Masalan:
- Navbatdagi dastlabki 30 kishi
- Ro‘yxatdagi har uchinchi kishi
- Dastlabki 10 ta va oxirgi 10 ta
Qatlamli tanlash
Qatlamli tanlanmada bosh to‘plam "qatlamlar" (strata) deb ataladigan kichikroq guruhlarga bo‘linadi.
"Qatlamlar" (strata), masalan, demografik belgilarga asoslanishi mumkin:
- Turli yosh guruhlari
- Kasblar
Tanlanmani qatlamlarga ajratish — birinchi bosqich. Ikkinchi bosqichda barcha kichik guruhlardan (qatlamlardan) ishtirokchilarni tanlash uchun boshqa tanlash usuli (masalan, tasodifiy tanlash) qo‘llaniladi.
Klasterli tanlash
Klasterli tanlanmada bosh to‘plam "klasterlar" (clusters) deb ataladigan kichikroq guruhlarga bo‘linadi.
Klasterlar odatda tabiiy bo‘ladi, masalan, mamlakatdagi turli shaharlar.
Tanlanma uchun klasterlar tasodifiy tanlanadi.
Klasterlarning barcha a’zolari tanlanmada ishtirok etishi mumkin yoki uchinchi bosqichda klasterlardan a’zolar tasodifiy tanlanishi mumkin.
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!