Mediana
Mediana — ma’lumotlar markazi qayerda joylashganini tavsiflovchi o‘rtacha qiymat turi.
Mediana
Mediana — kichigidan kattasiga qarab tartiblangan ma’lumotlar to‘plamidagi o‘rtadagi qiymat.
Medianani topish
Medianani faqat sonli o‘zgaruvchilar uchun hisoblash mumkin.
O‘rtadagi qiymatni topish formulasi:
\( \displaystyle \frac{n + 1}{2} \)
Bu yerda \(n\) — kuzatuvlarning umumiy soni.
Agar kuzatuvlarning umumiy soni toq bo‘lsa, formula butun son beradi va shu kuzatuvning qiymati mediana bo‘ladi.
13, 21, 21, 40, 48, 55, 72
Bu yerda jami 7 ta kuzatuv bor, shuning uchun mediana 4-qiymat bo‘ladi:
\( \displaystyle \frac{7 + 1}{2} = \frac{8}{2} = 4 \)
Tartiblangan ro‘yxatdagi 4-qiymat 40, demak, mediana shu.
Agar kuzatuvlarning umumiy soni juft bo‘lsa, formula ikki kuzatuv orasidagi o‘nli kasr sonni beradi.
13, 21, 21, 40, 42, 48, 55, 72
Bu yerda jami 8 ta kuzatuv bor, shuning uchun mediana 4- va 5-qiymatlar orasida bo‘ladi:
\( \displaystyle \frac{8 + 1}{2} = \frac{9}{2} = 4.5 \)
Tartiblangan ro‘yxatdagi 4- va 5-qiymatlar 40 va 42, shuning uchun mediana shu ikki qiymatning o‘rtacha arifmetigi bo‘ladi. Ya’ni shu ikki qiymat yig‘indisining 2 ga bo‘linmasi:
\( \displaystyle \frac{40+42}{2} = \frac{82}{2} = \underline{41} \)
Eslatma: Medianani topishdan oldin sonlarni tartiblash muhim.
Medianani dasturlash yordamida topish
Medianani ko‘plab dasturlash tillarida osongina topish mumkin.
Statistikalarni hisoblash uchun dasturiy ta’minot va dasturlashdan foydalanish katta ma’lumotlar to‘plamlarida ko‘proq uchraydi, chunki ularni qo‘lda topish qiyinlashadi.
Misol
Python’da 13, 21, 21, 40, 42, 48, 55, 72 qiymatlarining medianasini topish uchun NumPy kutubxonasining median() metodidan foydalaning:
import numpy
values = [13,21,21,40,42,48,55,72]
x = numpy.median(values)
print(x)
O‘zingiz sinab ko‘ring »
Misol
13, 21, 21, 40, 42, 48, 55, 72 qiymatlarining medianasini topish uchun R’ning median() funksiyasidan foydalaning:
values <- c(13,21,21,40,42,48,55,72)
median(values)
O‘zingiz sinab ko‘ring »
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!