Parametrlar va statistikalar
"Parametr" va (tanlanma) "statistikasi" atamalari statistikada o‘zaro chambarchas bog‘liq asosiy tushunchalarni anglatadi.
Ular bosh to‘plam va tanlanma tushunchalari bilan ham bevosita bog‘liq.
Parametrlar va statistikalar
Parametr: butun bosh to‘plam haqida biror narsani tavsiflovchi son.
Tanlanma statistikasi: tanlanma haqida biror narsani tavsiflovchi son.
Parametrlar — biz bilib olmoqchi bo‘lgan asosiy narsalar. Parametrlar odatda noma’lum bo‘ladi.
Tanlanma statistikalari bizga parametrlar uchun baholar beradi.
Baholar qanchalik aniq ekani borasida doimo ma’lum darajada noaniqlik bo‘ladi. Ishonchlilik qanchalik yuqori bo‘lsa, shunchalik foydali bilimga ega bo‘lamiz.
Bilib olmoqchi bo‘lgan har bir parametr uchun tanlanma olib, tanlanma statistikasini hisoblashimiz mumkin; u bizga parametrning bahosini beradi.
Ba’zi muhim misollar
| Parametr | Tanlanma statistikasi |
|---|---|
| O‘rtacha arifmetik | Tanlanma o‘rtachasi |
| Mediana | Tanlanma medianasi |
| Moda | Tanlanma modasi |
| Dispersiya | Tanlanma dispersiyasi |
| Standart chetlanish | Tanlanma standart chetlanishi |
O‘rtacha arifmetik, mediana va moda — o‘rtacha qiymatlarning (bosh to‘plamdagi tipik qiymatlarning) turli xillari.
Masalan:
- Mamlakat aholisining tipik yoshi
- Kompaniyaning tipik foydasi
- Elektromobilning tipik yurish masofasi
Dispersiya va standart chetlanish — qiymatlar qanchalik tarqoq ekanini tavsiflovchi ikki turdagi ko‘rsatkich.
Maktabdagi bitta sinf o‘quvchilari odatda deyarli bir xil yoshda bo‘ladi. O‘quvchilar yoshining dispersiyasi va standart chetlanishi past bo‘ladi.
Butun mamlakatda esa turli yoshdagi odamlar bo‘ladi. Shunda butun mamlakat bo‘yicha yoshning dispersiyasi va standart chetlanishi bitta maktab sinfidagiga qaraganda kattaroq bo‘ladi.
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!