Python tuplelar


mytuple = ("apple", "banana", "cherry")

ULASHISH

Tuple

Kortejlar bir o‘zgaruvchida bir nechta elementlarni saqlash uchun ishlatiladi.

Tuple — bu Python-da ma’lumotlar to‘plamini saqlash uchun ishlatiladigan 4 ta o‘rnatilgan ma’lumot turidan biri bo‘lib, qolgan 3 tasi esa List, Set va Dictionary'dir. Ularning barchasi turli xususiyat va qo‘llanilishga ega.

Tuple — bu tartiblangan va o‘zgarmas to‘plamdir.

Tuplar dumaloq qavslar bilan yozilgan*.

Misol

Tuple yarating:

thistuple = ("apple", "banana", "cherry") print(thistuple)
O‘zingiz sinab ko‘ring »
*Tuplelarni qavslarsiz ham yaratish mumkin:

Misol

Kortejlar qavslarsiz ham yaratilishi mumkin:

thistuple = "apple", "banana", "cherry" print(thistuple)
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Tuple obyektlari

Tuple elementlari tartiblangan, o‘zgarmas va takroriy qiymatlarga ruxsat beradi.

Tuple elementlari indekslanadi, birinchi element [0] indeksiga ega, ikkinchi element [1] indeksiga ega va hokazo.


Tartiblangan

Kortejlar tartiblangan desak, bu elementlarning belgilangan tartibi borligini va bu tartib o‘zgarmasligini bildiradi.


O‘zgarmas

Kortejlar o‘zgarmasdir, ya’ni kortej yaratilgandan keyin biz elementlarni o‘zgartira olmaymiz, qo‘sha olmaymiz yoki olib tashlay olmaymiz.


Dublikatlarga ruxsat berish

Kortejlar indekslanganligi sababli ular bir xil qiymatdagi elementlarga ega bo‘lishi mumkin:

Misol

Tuples allow duplicate values:

thistuple = ("apple", "banana", "cherry", "apple", "cherry") print(thistuple)
O‘zingiz sinab ko‘ring »


Tuple uzunligi

Kortejda nechta element borligini aniqlash uchunlen()funksiyasidan foydalaning:

Misol

Tupledagi elementlar sonini chop eting:

thistuple = ("apple", "banana", "cherry") print(len(thistuple))
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Bitta elementli tuple yaratish

Faqat bitta element bilan kortej yaratish uchun elementdan keyin vergul qo‘shishingiz kerak, aks holda Python uni kortej sifatida tan olmaydi.

Misol

Bitta elementli tuple, vergulni eslab qoling:

thistuple = ("apple",) print(type(thistuple)) #NOT a tuple thistuple = ("apple") print(type(thistuple))
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Bo‘sh setni yarating

Bo‘sh kortej yaratish uchun tarkibsiz dumaloq qavslardan foydalaning.

Misol

Bo‘sh tuple yarating:

thistuple = () print(type(thistuple))
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Tuple Items - Ma’lumotlar turlari

Tuple elementlari har qanday turdagi ma’lumotlarga ega bo‘lishi mumkin:

Misol

String, int va boolean ma’lumotlar turlari:

tuple1 = ("apple", "banana", "cherry") tuple2 = (1, 5, 7, 9, 3) tuple3 = (True, False, False)
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Tuple turli xil ma’lumotlarni o‘z ichiga olishi mumkin:

Misol

Stringlar, butun sonlar va mantiqiy qiymatlardan iborat kortej:

tuple1 = ("abc", 34, True, 40, "male")
O‘zingiz sinab ko‘ring »

type()

Python nuqtai nazaridan, kortejlar "tuple" ma’lumotlar turiga ega obyektlar sifatida aniqlanadi:

<class 'tuple'>

Misol

Kortejning ma’lumotlar turi qanday?

mytuple = ("apple", "banana", "cherry") print(type(mytuple))
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Tuple() konstruktori

Tuple() konstruktoridan tuple yaratish uchun ham foydalanish mumkin.

Misol

Tuple() usulidan foydalanib, kortej yaratish:

thistuple = tuple(("apple", "banana", "cherry")) # note the double round-brackets print(thistuple)
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Python to‘plamlari (massivlar)

Python dasturlash tilida ma’lumotlar to‘plamining 4 ta turi mavjud:

  • List — bu tartiblangan va o‘zgaruvchan to‘plamdir. Takroriy elementlarga ruxsat beradi.
  • Tuple — bu tartiblangan va o‘zgarmas to‘plamdir. Takroriy elementlarga ruxsat beradi.
  • Set — bu tartiblanmagan, o‘zgarmas* va indekslanmagan to‘plamdir. Takroriy elementlarga ruxsat bermaydi.
  • Dictionary — bu tartiblangan** va o‘zgaruvchan to‘plamdir. Takroriy elementlarga ruxsat bermaydi.

*Set elementlarini o‘zgartirib bo‘lmaydi, lekin xohlagan vaqtda elementlarni o‘chirishingiz va/yoki qo‘shishingiz mumkin.

**Python 3.7 versiyasidan boshlab dictionarylar tartiblangan. Python 3.6 va undan oldingi versiyalarida dictionarylar tartiblanmagan.

To‘plam turini tanlashda ushbu turdagi xususiyatlarni tushunish foydalidir. Muayyan ma’lumotlar to‘plami uchun to‘g‘ri turni tanlash ma’noni saqlab qolish va samaradorlik yoki xavfsizlikni oshirishni anglatadi.



W3Schools Pathfinder

Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!