XML bilan tanishuv
XML — ma’lumotlarni saqlash va uzatish uchun mo‘ljallangan, dasturiy va apparat ta’minotiga bog‘liq bo‘lmagan vosita.
XML nima?
- XML — eXtensible Markup Language (kengaytiriladigan belgilash tili) degan ma’noni anglatadi
- XML — HTML’ga juda o‘xshash belgilash tili
- XML ma’lumotlarni saqlash va uzatish uchun yaratilgan
- XML o‘zini o‘zi tavsiflaydigan qilib yaratilgan
- XML — W3C tavsiyasi (W3C Recommendation)
XML hech narsa QILMAYDI
Buni tushunish biroz qiyin bo‘lishi mumkin, ammo XML hech narsa QILMAYDI.
Bu Jani’dan Tove’ga yozilgan eslatma bo‘lib, XML ko‘rinishida saqlangan:
<note>
<to>Tove</to>
<from>Jani</from>
<heading>Reminder</heading>
<body>Don't forget me this weekend!</body>
</note>
Yuqoridagi XML o‘zini o‘zi ancha yaxshi tavsiflaydi:
- Unda jo‘natuvchi haqida ma’lumot bor
- Unda qabul qiluvchi haqida ma’lumot bor
- Unda sarlavha bor
- Unda xabar matni bor
Shunga qaramay, yuqoridagi XML hech narsa QILMAYDI. XML — shunchaki teglarga o‘ralgan ma’lumot.
Uni jo‘natish, qabul qilish, saqlash yoki ko‘rsatish uchun kimdir dastur yozishi kerak:
Eslatma
To: Tove
From: Jani
Reminder
Don't forget me this weekend!
XML va HTML o‘rtasidagi farq
XML va HTML turli maqsadlarda yaratilgan:
- XML ma’lumotlarni tashish uchun yaratilgan - asosiy e’tibor ma’lumotning nima ekaniga qaratiladi
- HTML ma’lumotlarni ko‘rsatish uchun yaratilgan - asosiy e’tibor ma’lumotning qanday ko‘rinishiga qaratiladi
- XML teglari HTML teglari kabi oldindan belgilanmagan
XML oldindan belgilangan teglardan foydalanmaydi
XML tilida oldindan belgilangan teglar yo‘q.
Yuqoridagi misoldagi teglar (masalan, <to> va <from>) hech qanday XML standartida belgilanmagan. Bu teglarni XML hujjat muallifi "o‘ylab topgan".
HTML <p>, <h1>, <table> kabi oldindan belgilangan teglar bilan ishlaydi.
XML’da muallif teglarni ham, hujjat tuzilmasini ham o‘zi belgilashi kerak.
XML kengaytiriladigan til
Ko‘pchilik XML ilovalari yangi ma’lumotlar qo‘shilsa (yoki olib tashlansa) ham kutilganidek ishlayveradi.
note.xml faylining asl versiyasini (<to> <from> <heading> <body>) ko‘rsatish uchun yaratilgan ilovani tasavvur qiling.
Endi note.xml faylining <date> va <hour> elementlari qo‘shilgan, <heading> esa olib tashlangan yangiroq versiyasini tasavvur qiling.
XML tuzilishi tufayli ilovaning eski versiyasi baribir ishlayveradi:
<note>
<date>2015-09-01</date>
<hour>08:30</hour>
<to>Tove</to>
<from>Jani</from>
<body>Don't forget me this weekend!</body>
</note>
Eski versiya
Eslatma
To: Tove
From: Jani
Reminder
Don't forget me this weekend!
Yangi versiya
Eslatma
To: Tove
From: Jani
Date: 2015-09-01 08:30
Don't forget me this weekend!
XML ishlarni soddalashtiradi
- XML ma’lumot almashishni soddalashtiradi
- XML ma’lumot uzatishni soddalashtiradi
- XML platforma o‘zgarishlarini soddalashtiradi
- XML ma’lumotlardan foydalanish imkoniyatini soddalashtiradi
Ko‘plab kompyuter tizimlari ma’lumotlarni o‘zaro mos kelmaydigan formatlarda saqlaydi. Mos kelmaydigan tizimlar (yoki yangilangan tizimlar) o‘rtasida ma’lumot almashish veb-dasturchilar uchun ko‘p vaqt talab qiladigan vazifa. Katta hajmdagi ma’lumotlarni konvertatsiya qilish kerak bo‘ladi, mos kelmaydigan ma’lumotlar esa ko‘pincha yo‘qoladi.
XML ma’lumotlarni oddiy matn formatida saqlaydi. Bu ma’lumotlarni saqlash, uzatish va almashishning dasturiy va apparat ta’minotiga bog‘liq bo‘lmagan usulini beradi.
XML shuningdek ma’lumotlarni yo‘qotmasdan tizimni kengaytirish yoki yangi operatsion tizimlar, yangi ilovalar yoki yangi brauzerlarga o‘tishni osonlashtiradi.
XML yordamida ma’lumotlar odamlar, kompyuterlar, ovozli qurilmalar, yangiliklar lentalari va hokazo kabi barcha turdagi "o‘quvchi mashinalar" uchun ochiq bo‘lishi mumkin.
XML — W3C tavsiyasi (W3C Recommendation)
XML 1998-yil fevralidayoq W3C tavsiyasiga aylangan.
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!