XML elementlari
XML hujjati XML elementlaridan iborat.
XML elementi nima?
XML elementi — elementning boshlang‘ich tegidan (u ham kiradi) elementning yakuniy tegigacha (u ham kiradi) bo‘lgan hamma narsa.
<price>29.99</price>Element quyidagilarni o‘z ichiga olishi mumkin:
- matn
- atributlar
- boshqa elementlar
- yoki yuqoridagilarning aralashmasi
<bookstore>
<book category="children">
<title>Harry Potter</title>
<author>J K. Rowling</author>
<year>2005</year>
<price>29.99</price>
</book>
<book category="web">
<title>Learning XML</title>
<author>Erik T. Ray</author>
<year>2003</year>
<price>39.95</price>
</book>
</bookstore>Yuqoridagi misolda:
<title>, <author>, <year> va <price> elementlari matnli tarkibga ega, chunki ular matnni (masalan, 29.99) o‘z ichiga oladi.
<bookstore> va <book> elementlari element tarkibiga ega, chunki ular elementlarni o‘z ichiga oladi.
<book> elementida atribut (category="children") bor.
Bo‘sh XML elementlari
Tarkibi bo‘lmagan element bo‘sh element deyiladi.
XML’da bo‘sh elementni quyidagicha ko‘rsatishingiz mumkin:
<element></element>Shuningdek, o‘zini o‘zi yopuvchi teg (self-closing tag) deb ataladigan tegdan ham foydalanishingiz mumkin:
<element />Ikkala shakl ham XML dasturlarida (o‘quvchi dasturlar, parserlar, brauzerlarda) bir xil natija beradi.
Bo‘sh elementlar atributlarga ega bo‘lishi mumkin.
XML’da nomlash qoidalari
XML elementlari quyidagi nomlash qoidalariga amal qilishi kerak:
- Element nomlari katta-kichik harfga sezgir
- Element nomlari harf yoki pastki chiziq bilan boshlanishi kerak
- Element nomlari xml (yoki XML, yoki Xml va h.k.) harflari bilan boshlanishi mumkin emas
- Element nomlarida harflar, raqamlar, defislar, pastki chiziqlar va nuqtalar bo‘lishi mumkin
- Element nomlarida bo‘sh joy bo‘lishi mumkin emas
Istalgan nomdan foydalanish mumkin, hech qanday so‘z band qilinmagan (xml’dan tashqari).
Nomlashning eng yaxshi amaliyotlari
Tavsiflovchi nomlar yarating, masalan: <person>, <firstname>, <lastname>.
Qisqa va oddiy nomlar yarating, masalan: <book_title>, bunday emas: <the_title_of_the_book>.
"-" belgisidan qoching. Agar biror narsani "first-name" deb nomlasangiz, ba’zi dasturlar siz "first"dan "name"ni ayirmoqchisiz deb o‘ylashi mumkin.
"." belgisidan qoching. Agar biror narsani "first.name" deb nomlasangiz, ba’zi dasturlar "name" — "first" obyektining xususiyati deb o‘ylashi mumkin.
":" belgisidan qoching. Ikki nuqta nomlar fazolari uchun band qilingan (bu haqda keyinroq).
éòá kabi ingliz alifbosida bo‘lmagan harflar XML’da mutlaqo ruxsat etilgan, ammo dasturingiz ularni qo‘llab-quvvatlamasa, muammolar yuzaga kelishidan ehtiyot bo‘ling!
Nomlash konvensiyalari
XML elementlari uchun keng qo‘llaniladigan ba’zi nomlash konvensiyalari:
| Uslub | Misol | Tavsif |
|---|---|---|
| Kichik harflar (lower case) | <firstname> | Barcha harflar kichik |
| Katta harflar (upper case) | <FIRSTNAME> | Barcha harflar katta |
| Snake case | <first_name> | So‘zlar pastki chiziq bilan ajratiladi (SQL ma’lumotlar bazalarida keng qo‘llaniladi) |
| Pascal case | <FirstName> | Har bir so‘zning birinchi harfi katta (C dasturchilari tomonidan keng qo‘llaniladi) |
| Camel case | <firstName> | Birinchisidan tashqari har bir so‘zning birinchi harfi katta (JavaScript’da keng qo‘llaniladi) |
Maslahat! Nomlash uslubingizni tanlang va unga izchil amal qiling!
XML hujjatlarining ko‘pincha mos ma’lumotlar bazasi bo‘ladi. XML elementlari uchun ma’lumotlar bazasining nomlash qoidalaridan foydalanish keng tarqalgan amaliyot.
XML elementlarini kengaytirish mumkin
XML elementlarini ko‘proq ma’lumot tashishi uchun kengaytirish mumkin.
Quyidagi XML misolini ko‘rib chiqing:
<note>
<to>Tove</to>
<from>Jani</from>
<body>Don't forget me this weekend!</body>
</note>Tasavvur qilaylik, biz XML hujjatdan <to>, <from> va <body> elementlarini ajratib olib, quyidagi natijani chiqaradigan ilova yaratdik:
To: Tove
From: Jani
Don't forget me this weekend!
Tasavvur qiling, XML hujjat muallifi unga qo‘shimcha ma’lumot qo‘shdi:
<note>
<date>2008-01-10</date>
<to>Tove</to>
<from>Jani</from>
<heading>Reminder</heading>
<body>Don't forget me this weekend!</body>
</note>Ilova ishdan chiqishi yoki buzilishi kerakmi?
Yo‘q. Ilova baribir XML hujjatdagi <to>, <from> va <body> elementlarini topib, avvalgidek natija chiqara olishi kerak.
Bu XML’ning go‘zal jihatlaridan biri. Uni ilovalarni buzmasdan kengaytirish mumkin.
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!