Jarayonlar ro‘yxati (top)
top buyrug‘idan foydalanish
top buyrug‘i Linux vazifalarini ko‘rsatish uchun ishlatiladi.
Bu tizim unumdorligini real vaqt rejimida monitoring qilish uchun kuchli vosita.
Quyidagi barcha misollarda namoyish uchun faraziy natijadan foydalaniladi:
top - 08:00:01 up 10 days, 3:22, 3 users, load average: 0.01, 0.05, 0.10
Tasks: 123 total, 1 running, 122 sleeping, 0 stopped, 0 zombie
%Cpu(s): 0.7 us, 0.3 sy, 0.0 ni, 98.7 id, 0.3 wa, 0.0 hi, 0.0 si, 0.0 st
KiB Mem : 8163100 total, 123456 free, 234567 used, 345678 buff/cache
KiB Swap: 2097148 total, 1048576 free, 1048572 used. 456789 avail Mem
PID USER PR NI VIRT RES SHR S %CPU %MEM TIME+ COMMAND
1234 user 20 0 123456 12345 1234 S 0.3 0.2 0:01.23 bash
5678 user 20 0 234567 23456 2345 S 0.5 0.3 0:02.34 python
9101 user 20 0 345678 34567 3456 S 0.7 0.4 0:03.45 node
Natijani tushunish
top buyrug‘ining natijasi bir nechta ustundan iborat bo‘lib, ularning har biri tizim jarayonlarining turli jihatlarini ifodalaydi:
- PID: Jarayon identifikatori (Process ID) — har bir jarayonning noyob identifikatori.
- USER: Jarayon egasi bo‘lgan foydalanuvchi hisobi.
- PR: Jarayonning ustuvorligi (priority).
- NI: Nice qiymati — rejalashtirish ustuvorligiga ta’sir qiladi.
- VIRT: Jarayon foydalanayotgan virtual xotira hajmi.
- RES: Rezident xotira hajmi — jarayon foydalanayotgan, swap’ga chiqarilmagan fizik xotira.
- SHR: Umumiy (shared) xotira hajmi.
- S: Jarayon holati (masalan, S — uyqu holatida, R — ishlamoqda).
- %CPU: Protsessordan (CPU) foydalanish foizi.
- %MEM: Xotiradan foydalanish foizi.
- TIME+: Jarayon ishga tushganidan beri sarflagan umumiy protsessor (CPU) vaqti.
- COMMAND: Jarayonni ishga tushirgan buyruq.
Asosiy foydalanish
Linux vazifalarini ko‘rsatish uchun top buyrug‘idan foydalaning:
Misol: asosiy foydalanish
top
PID USER PR NI VIRT RES SHR S %CPU %MEM TIME+ COMMAND
1234 user 20 0 123456 12345 1234 S 0.3 0.2 0:01.23 bash
5678 user 20 0 234567 23456 2345 S 0.5 0.3 0:02.34 python
9101 user 20 0 345678 34567 3456 S 0.7 0.4 0:03.45 node
Parametrlar
top buyrug‘ida uning ishlashini o‘zgartiruvchi parametrlar mavjud:
-d- Yangilanishlar orasidagi vaqtni belgilash-p- Muayyan PID’larni kuzatish-u- Muayyan foydalanuvchining vazifalarini ko‘rsatish-n- Iteratsiyalar sonini belgilash-b- Paket rejimida (batch mode) ishlash
Yangilanish oralig‘ini belgilash
-d parametri yangilanishlar orasidagi vaqtni belgilash imkonini beradi.
Misol: yangilanish oralig‘ini belgilash
top -d 5
PID USER PR NI VIRT RES SHR S %CPU %MEM TIME+ COMMAND
1234 user 20 0 123456 12345 1234 S 0.3 0.2 0:01.23 bash
Muayyan PID’larni kuzatish
-p parametri muayyan PID’larni kuzatish imkonini beradi.
Misol: muayyan PID’larni kuzatish
top -p 1234
PID USER PR NI VIRT RES SHR S %CPU %MEM TIME+ COMMAND
1234 user 20 0 123456 12345 1234 S 0.3 0.2 0:01.23 bash
Muayyan foydalanuvchining vazifalarini ko‘rsatish
-u parametri muayyan foydalanuvchining vazifalarini ko‘rsatish imkonini beradi.
Misol: muayyan foydalanuvchining vazifalarini ko‘rsatish
top -u user
PID USER PR NI VIRT RES SHR S %CPU %MEM TIME+ COMMAND
1234 user 20 0 123456 12345 1234 S 0.3 0.2 0:01.23 bash
Iteratsiyalar sonini belgilash
-n parametri top ishini yakunlashidan oldin bajariladigan iteratsiyalar sonini belgilash imkonini beradi.
Misol: iteratsiyalar sonini belgilash
top -n 2
PID USER PR NI VIRT RES SHR S %CPU %MEM TIME+ COMMAND
1234 user 20 0 123456 12345 1234 S 0.3 0.2 0:01.23 bash
Paket rejimida ishlash
-b parametri top buyrug‘ini paket rejimida (batch mode) ishga tushirish imkonini beradi. Bu rejim natijani boshqa dasturlar yoki fayllarga yuborish uchun mos.
Misol: paket rejimida ishlash
top -b -n 1
PID USER PR NI VIRT RES SHR S %CPU %MEM TIME+ COMMAND
1234 user 20 0 123456 12345 1234 S 0.3 0.2 0:01.23 bash
Parametrlarni birlashtirish
Batafsilroq natija olish uchun parametrlarni birlashtirish mumkin. Masalan, top -b -n 1 buyrug‘i top buyrug‘ini paket rejimida bitta iteratsiya uchun ishga tushiradi.
Misol: parametrlarni birlashtirish
top -b -n 1
PID USER PR NI VIRT RES SHR S %CPU %MEM TIME+ COMMAND
1234 user 20 0 123456 12345 1234 S 0.3 0.2 0:01.23 bash
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!
