Rejalashtirish (cron)

Cron va crontab’ni tushunish

cron tizimi — Unix turidagi operatsion tizimlardagi vaqtga asoslangan vazifalar rejalashtiruvchisi.

U vazifalarni (ular cron vazifalari — cron jobs deb ataladi) belgilangan oraliqlarda avtomatik ravishda bajaradi.

cron bu vazifalarni bajaradigan fon xizmati bo‘lsa, crontab ularni boshqarish uchun ishlatiladigan buyruqdir.

To‘g‘ridan-to‘g‘ri "cron" degan buyruq yo‘q; buning o‘rniga cron vazifalarini sozlash va boshqarish uchun crontab buyrug‘idan foydalaniladi.

Crontab’dan foydalanish

crontab buyrug‘i rejalashtirilgan vazifalarni belgilash imkonini beradi.

Bu vazifalar crontab faylida ko‘rsatiladi; u belgilangan vaqtlarda bajarilishi kerak bo‘lgan buyruqlar ro‘yxatini o‘z ichiga olgan oddiy matnli fayldir.

Crontab sintaksisi

crontab buyrug‘ining asosiy sintaksisi:

crontab [options]

Parametrlar

• -e: Joriy foydalanuvchining crontab faylini tahrirlash.
• -l: Joriy foydalanuvchining crontab yozuvlari ro‘yxatini chiqarish.
• -r: Joriy foydalanuvchining crontab faylini o‘chirish.

Cron vazifalarini sozlash

Cron vazifalari crontab faylida maxsus sintaksis yordamida belgilanadi. Fayldagi har bir qator bitta vazifani ifodalaydi va quyidagi formatga amal qiladi:

* * * * * command_to_execute

• Daqiqa: 0-59
• Soat: 0-23
• Oyning kuni: 1-31
• Oy: 1-12
• Hafta kuni: 0-7 (0 va 7 — yakshanba)

Buyruq aniq vaqtlarda bajarilishini rejalashtirish uchun har bir yulduzchani aniq qiymat yoki oraliq bilan almashtirish mumkin.

Misol: vazifani rejalashtirish

Skriptni har kuni yarim tunda ishga tushirish uchun quyidagidan foydalanasiz:

0 0 * * * /path/to/script.sh

Bu yozuv /path/to/script.sh skriptini har kuni soat 00:00 da (yarim tunda) bajaradi.

Keng tarqalgan qo‘llanilishi

Cron vazifalari odatda quyidagilar uchun ishlatiladi:

• Zaxira nusxa olish va yangilash kabi tizimga xizmat ko‘rsatish vazifalarini avtomatlashtirish.
• Skriptlarni aniq vaqtlarda yoki belgilangan oraliqlarda ishga tushirishni rejalashtirish.
• Muntazam monitoring va hisobot tayyorlash vazifalarini bajarish.