Fayllar ro‘yxati (ls)

ls buyrug‘idan foydalanish

ls buyrug‘i katalog tarkibini ro‘yxat qilib chiqarish uchun ishlatiladi.

ls buyrug‘i fayllar, kataloglar va ular haqidagi ma’lumotlarni ko‘rsatishi mumkin.

Asosiy foydalanish

Joriy papkada nimalar borligini ko‘rish uchun ls buyrug‘idan foydalaning:

ls
Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf  images/
my_file.txt  report.csv  voiceover.wav

Parametrlar sharhi

ls buyrug‘ida natijani moslashtirish uchun turli parametrlar mavjud:

• -l - Batafsil ro‘yxat formati
• -a - Yashirin fayllarni ham ko‘rsatish
• -h - O‘qish uchun qulay o‘lchamlar
• -t - O‘zgartirish vaqti bo‘yicha saralash
• -r - Saralashda tartibni teskari qilish
• -R - Ichki kataloglarni rekursiv ravishda ro‘yxat qilish
• -S - Fayl hajmi bo‘yicha saralash
• -1 - Har bir qatorga bittadan fayl chiqarish
• -d - Kataloglarning tarkibini emas, o‘zini ro‘yxat qilish
• -F - Elementlarga ko‘rsatkich belgisini (*/=@| dan biri) qo‘shish

Batafsil ro‘yxat formati

-l parametri fayl va papkalar haqida batafsil ma’lumot beradi.

U quyidagi kabi ma’lumotlarni ko‘rsatadi:

• fayl ruxsatlari
• havolalar soni
• egasining nomi
• egasining guruhi
• fayl hajmi
• oxirgi o‘zgartirish vaqti
• fayl yoki katalog nomi

Bu format fayl atributlari haqida to‘liq tasavvur olish uchun foydali.

ls -l
total 24232
-rw-r--r-- 1 user 197609 23777028 Jan 15 20:38 Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf
drwxr-xr-x 1 user 197609        0 Apr  9 07:46 images/
-rw-r--r-- 1 user 197609      890 Apr  9 07:48 my_file.txt
-rw-r--r-- 1 user 197609   305366 Apr  9 07:48 report.csv
-rw-r--r-- 1 user 197609   720974 Apr  9 07:47 voiceover.wav

-a parametri yashirin fayllarni ham ro‘yxatga qo‘shadi.

Unix/Linux tizimlarida yashirin fayllar nomi nuqta bilan boshlanadi (masalan, .bashrc).

Bu parametr odatda ko‘rinmaydigan konfiguratsiya fayllarini ko‘rish yoki boshqarish kerak bo‘lganda foydali.

ls -a
./  ../  .my_secret_file  Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf
images/  my_file.txt  report.csv  voiceover.wav

O‘qish uchun qulay o‘lchamlar

-h parametri baytlar sonini kilobayt (K), megabayt (M), gigabayt (G) va hokazolarga aylantirib, fayl hajmlarini o‘qishni osonlashtiradi.

Bu parametr, ayniqsa, baytlarni qo‘lda hisoblab o‘tirmasdan fayl va kataloglar hajmini tezda baholamoqchi bo‘lganingizda foydali.

ls -lh
total 24M
-rw-r--r-- 1 user 197609  23M Jan 15 20:38 Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf
drwxr-xr-x 1 user 197609    0 Apr  9 07:51 images/
-rw-r--r-- 1 user 197609  890 Apr  9 07:48 my_file.txt
-rw-r--r-- 1 user 197609 299K Apr  9 07:48 report.csv
-rw-r--r-- 1 user 197609 705K Apr  9 07:47 voiceover.wav

Vaqt bo‘yicha saralash

-t parametri fayl va kataloglarni o‘zgartirish vaqti bo‘yicha saralaydi: eng so‘nggi o‘zgartirilgan fayllar birinchi bo‘lib chiqadi.

Bu parametr eng so‘nggi yangilangan fayllarni birinchi bo‘lib ko‘rmoqchi bo‘lganingizda foydali.

ls -t
images/  my_file.txt  report.csv  voiceover.wav
Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf

Teskari tartib

-r parametri saralash tartibini teskarisiga o‘zgartiradi.

-t kabi boshqa parametrlar bilan birga ishlatilganda, u eng eski fayllarni birinchi bo‘lib ko‘rsatishi mumkin.

Bu parametr muayyan ehtiyojlarga ko‘ra standart saralash tartibini teskarisiga o‘zgartirish uchun foydali.

ls -r
voiceover.wav  report.csv  my_file.txt  images/
Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf

Rekursiv ro‘yxat

-R parametri kataloglar va ularning tarkibini rekursiv ravishda ro‘yxat qilib chiqaradi.

Bu butun kataloglar daraxtini ko‘rish uchun foydali.

ls -R
.:
copy_of_my_file.txt  Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf
images/  my_file.txt  myfolder/  report.csv  voiceover.wav

./images:
1.png  2.png  3.png  4.png

./myfolder:
my_file.txt  new_directory/

./myfolder/new_directory:

Hajm bo‘yicha saralash

-S parametri fayllarni hajmi bo‘yicha saralaydi: eng katta fayllar birinchi bo‘lib chiqadi.

Bu katalogdagi katta fayllarni tezda aniqlash uchun qulay.

ls -S
Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf  voiceover.wav  report.csv
copy_of_my_file.txt  my_file.txt  images/  myfolder/

Har bir qatorda bitta fayl

-1 parametri har bir qatorga bittadan fayl chiqaradi. Bu skriptlar uchun yoki natijani piping (oqimlarni ulash - pipe) orqali boshqa buyruqlarga uzatishda qulay.

ls -1
Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf
images/
my_file.txt
report.csv
voiceover.wav

Faqat kataloglar

-d parametri kataloglarning tarkibini emas, balki ularning o‘zini ro‘yxat qilib chiqaradi.

Bu kataloglar nomini ularning tarkibisiz ko‘rish uchun foydali.

ls -d */
images//  myfolder//

Ko‘rsatkich belgisini qo‘shish

-F parametri elementlar oxiriga ko‘rsatkich belgisini qo‘shadi (masalan, kataloglar uchun /, bajariladigan fayllar uchun *).

ls -F
Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf  images/
my_file.txt  report.csv  voiceover.wav

Bir nechta parametrdan foydalanish

Murakkabroq buyruqlar tuzish uchun bir nechta parametrni birlashtirishingiz mumkin.

Masalan, ls -l -a buyrug‘i barcha fayl va kataloglarning, jumladan yashirin fayllarning ham batafsil ro‘yxatini chiqaradi.

ls -l -a
total 24248
drwxr-xr-x 1 user 197609        0 Apr  9 07:53 ./
drwxr-xr-x 1 user 197609        0 Apr  9 07:42 ../
-rw-r--r-- 1 user 197609      890 Apr  9 07:48 .my_secret_file
-rw-r--r-- 1 user 197609 23777028 Jan 15 20:38 Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf
drwxr-xr-x 1 user 197609        0 Apr  9 07:51 images/
-rw-r--r-- 1 user 197609      890 Apr  9 07:48 my_file.txt
-rw-r--r-- 1 user 197609   305366 Apr  9 07:48 report.csv
-rw-r--r-- 1 user 197609   720974 Apr  9 07:47 voiceover.wav

Bir nechta parametrni ular orasida bo‘sh joy qoldirmasdan ham birlashtirishingiz mumkin. Masalan, ls -la:

ls -la
total 24248
drwxr-xr-x 1 user 197609        0 Apr  9 07:53 ./
drwxr-xr-x 1 user 197609        0 Apr  9 07:42 ../
-rw-r--r-- 1 user 197609      890 Apr  9 07:48 .my_secret_file
-rw-r--r-- 1 user 197609 23777028 Jan 15 20:38 Cosmere_RPG_Beta_Rules_Preview.pdf
drwxr-xr-x 1 user 197609        0 Apr  9 07:51 images/
-rw-r--r-- 1 user 197609      890 Apr  9 07:48 my_file.txt
-rw-r--r-- 1 user 197609   305366 Apr  9 07:48 report.csv
-rw-r--r-- 1 user 197609   720974 Apr  9 07:47 voiceover.wav