Bash darsligi

Bashni o‘rganing

Bash Linux tizimlarida skriptlar yozish va buyruqlarni ishga tushirish uchun ishlatiladi.

U vazifalarni avtomatlashtirish, tizim amallarini boshqarish va ish samaradorligini oshirishga yordam beradi.

Bash’ni hozir o‘rganing ❯

Bash sertifikatiga ega bo‘ling

Bash imtihonimizni topshirib, sertifikat oling. Imtihon sizni boshlang‘ich darajadan imtihonga tayyor darajagacha olib boradigan, mutaxassislar tomonidan puxta tuzilgan o‘quv to‘plamini o‘z ichiga oladi.

Sertifikat oling ❯

Shell (qobiq) tushunchasi

Shell (qobiq) — bu kompyuteringiz bilan muloqot qilish imkonini beruvchi matnli interfeys.

Shell’larning bir nechta turi mavjud, biroq Bash (Bourne Again SHell) eng mashhuri hisoblanadi, chunki u kuchli va ishlatish oson.

Shell turlari:

• Bourne Shell (sh): Stephen Bourne tomonidan ishlab chiqilgan dastlabki Unix shell’i.
• C Shell (csh): C tiliga o‘xshash sintaksisi bilan tanilgan, interaktiv foydalanishda mashhur.
• Korn Shell (ksh): sh va csh imkoniyatlarini birlashtiradi hamda skript yozishning kengaytirilgan imkoniyatlarini taqdim etadi.
• Bash (Bourne Again SHell): sh’ning takomillashtirilgan versiyasi bo‘lib, buyruqlar tarixi va Tab tugmasi orqali avtomatik to‘ldirish kabi qo‘shimcha imkoniyatlarga ega.

Nima uchun Bashdan foydalanish kerak?

• U Unix/Linux tizimlarida keng tarqalgan, shu sababli skriptlarni boshqa tizimlarga oson ko‘chirish mumkin.
• Sikllar, shartlar va funksiyalar kabi skript yozishning kuchli imkoniyatlarini qo‘llab-quvvatlaydi.
• Qulay foydalanish uchun buyruqlar tarixi va Tab orqali avtomatik to‘ldirishni taqdim etadi.
• Avtomatlashtirish maqsadida boshqa Unix/Linux vositalari bilan integratsiya qilinishi mumkin.

Misollar orqali o‘rganish

Ushbu darslikda Bash buyruqlarini sizga quyidagicha ko‘rsatamiz:

bash --version
GNU bash, version 5.2.21(1)-release (x86_64-pc-linux-gnu)
Copyright (C) 2022 Free Software Foundation, Inc.
License GPLv3+: GNU GPL version 3 or later

This is free software; you are free to change and redistribute it.
There is NO WARRANTY, to the extent permitted by law.

Yangi foydalanuvchilar uchun terminal ko‘rinishidan foydalanish biroz murakkab tuyulishi mumkin.

Xavotir olmang! Biz hammasini juda sodda tushuntiramiz va shu tarzda o‘rganish Bash qanday ishlashini yaxshi tushunib olishingizga yordam beradi.

Yuqoridagi kodda buyruqlarni (kiritilgan ma’lumotlarni) va natijani ko‘rishingiz mumkin.

Bunday qatorlar biz kiritadigan buyruqlardir:

bash --version

Bunday qatorlar esa buyruqlarimizga qaytarilgan natija/javobdir:

GNU bash, version 5.2.21(1)-release (x86_64-pc-linux-gnu)
Copyright (C) 2022 Free Software Foundation, Inc.
License GPLv3+: GNU GPL version 3 or later

This is free software; you are free to change and redistribute it.
There is NO WARRANTY, to the extent permitted by law.

Umuman olganda, boshida $ belgisi bo‘lgan qatorlar kiritiladigan ma’lumotlardir. Ular — siz nusxalab, o‘z terminalingizda ishga tushirishingiz mumkin bo‘lgan buyruqlar.

Bash mashqlari

Ushbu darslikdagi ko‘plab boblar bilim darajangizni tekshirishingiz mumkin bo‘lgan mashq bilan yakunlanadi.

Barcha Bash mashqlarini ko‘rish

Bash testi

Test topshirib o‘rganing! Test Bash bo‘yicha qanchalik bilimga ega ekaningizni ko‘rsatib beradi.

Bash testini boshlash