DS regressiya P-qiymati

Regressiya jadvalidagi "Koeffitsiyentlar statistikasi qismi"

Endi chiziqli regressiya funksiyasidagi koeffitsiyentlar bog‘liq o‘zgaruvchiga (Calorie_Burnage) sezilarli ta’sir ko‘rsatishini tekshirmoqchimiz.

Bu statistik testlar yordamida Average_Pulse va Calorie_Burnage o‘rtasida bog‘liqlik mavjudligini isbotlamoqchi ekanimizni bildiradi.

Koeffitsiyentlar statistikasini tushuntiruvchi to‘rtta komponent mavjud:

• std err — Standard Error (standart xato) degani
• t — koeffitsiyentlarning "t-qiymati"
• P>|t| "P-qiymat" deb ataladi
• [0.025 0.975] koeffitsiyentlarning ishonch oralig‘ini ifodalaydi

Ushbu modulda "P-qiymat"ni tushunishga e’tibor qaratamiz.

P-qiymat

P-qiymat — Average_Pulse va Calorie_Burnage o‘rtasida bog‘liqlik bor-yo‘qligi haqida xulosa chiqarish uchun ishlatiladigan statistik son.

Koeffitsiyentning haqiqiy qiymati nolga teng (bog‘liqlik yo‘q) yoki yo‘qligini tekshiramiz. Buning uchun qo‘llaniladigan statistik test gipotezani tekshirish (Hypothesis testing) deb ataladi.

• Past P-qiymat (< 0.05) koeffitsiyent nolga teng bo‘lmasligi ehtimoli yuqori ekanini bildiradi.
• Yuqori P-qiymat (> 0.05) tushuntiruvchi o‘zgaruvchi bog‘liq o‘zgaruvchiga ta’sir qiladi, degan xulosaga kela olmasligimizni bildiradi (bu yerda: Average_Pulse Calorie_Burnage’ga ta’sir qiladimi-yo‘qmi).
• Yuqori P-qiymat ahamiyatsiz (insignificant) P-qiymat deb ham ataladi.

Gipotezani tekshirish

Gipotezani tekshirish — natijalaringiz asosli ekanini tekshirish uchun qo‘llaniladigan statistik protsedura.

Bizning misolimizda Average_Pulse’ning haqiqiy koeffitsiyenti va kesishma nuqtasi nolga tengligini tekshiryapmiz.

Gipoteza testi ikkita da’vodan iborat: nol gipoteza va muqobil gipoteza.

• Nol gipotezani qisqacha H0 deb yozish mumkin
• Muqobil gipotezani qisqacha HA deb yozish mumkin

Matematik ko‘rinishda:

≠ belgisi "teng emas" degan ma’noni anglatadi

Gipotezani tekshirish va P-qiymat

Nol gipoteza rad etilishi yoki rad etilmasligi mumkin.

Agar nol gipotezani rad etsak, Average_Pulse va Calorie_Burnage o‘rtasida bog‘liqlik mavjud, degan xulosaga kelamiz. Bu xulosa uchun P-qiymatdan foydalaniladi.

P-qiymat uchun keng tarqalgan chegara qiymati — 0.05.

Eslatma: 0.05 ga teng P-qiymat 5% hollarda nol gipotezani noto‘g‘ri rad etishimizni bildiradi. Ya’ni biz 5% hollarda bog‘liqlik bor, degan noto‘g‘ri xulosaga kelgan bo‘lishimiz mumkinligini qabul qilamiz.

Agar P-qiymat 0.05 dan kichik bo‘lsa, nol gipotezani rad etib, o‘zgaruvchilar o‘rtasida bog‘liqlik mavjud, degan xulosaga kelishimiz mumkin.

Biroq Average_Pulse’ning P-qiymati 0.824 ga teng. Shuning uchun Average_Pulse va Calorie_Burnage o‘rtasida bog‘liqlik bor, degan xulosaga kela olmaymiz.

Bu Average_Pulse’ning haqiqiy koeffitsiyenti nolga teng bo‘lish ehtimoli 82.4% ekanini bildiradi.

Kesishma nuqtasi regressiya funksiyasining aniqroq bashorat qilish qobiliyatini sozlash uchun ishlatiladi. Shuning uchun kesishma nuqtasining P-qiymatini izohlash odatiy hol emas.