Java kolleksiyalari
Kolleksiyalar freymvorki (Collections Framework)
ArrayList, HashSet, HashMap va boshqa ma’lumotlar tuzilmalarini batafsilroq o‘rganishdan oldin, ularning barchasi kattaroq tizimning — Java Collections Framework’ning (Java kolleksiyalar freymvorki) bir qismi ekanini tushunib olish muhim.
Java Collections Framework bir qator interfeyslar (List, Set va Map kabi) hamda shu interfeyslarni amalga oshiradigan bir qator sinflarni (ArrayList, HashSet, HashMap va h.k.) taqdim etadi.
Ularning barchasi java.util paketiga kiradi.
Ular ma’lumotlarni osonroq saqlash, qidirish, saralash va tartibga solish uchun ishlatiladi — bularning barchasi standartlashtirilgan metodlar va andozalar yordamida amalga oshiriladi.
Maslahat: Collections Framework’ni asboblar qutisi deb tasavvur qiling.
List kabi interfeyslar asboblar nima qila olishini belgilaydi, ArrayList kabi sinflar esa ishni bajaradigan haqiqiy asboblardir.
Collections Framework’ning asosiy interfeyslari
Quyida ba’zi keng tarqalgan interfeyslar ularning sinflari bilan birga keltirilgan:
| Interfeys | Keng tarqalgan sinflar | Tavsif |
|---|---|---|
List |
ArrayList, LinkedList |
Takroriy elementlarga ruxsat beruvchi tartiblangan kolleksiya |
Set |
HashSet, TreeSet, LinkedHashSet |
Noyob elementlar kolleksiyasi |
Map |
HashMap, TreeMap, LinkedHashMap |
Kalitlari noyob bo‘lgan kalit-qiymat juftliklarini saqlaydi |
Sinflar sharhi
Quyidagi jadvalda keng tarqalgan ma’lumotlar tuzilmasi sinflari va ularning xususiyatlari umumiy tarzda keltirilgan:
| Interfeys | Sinf | Tavsif |
|---|---|---|
List |
ArrayList |
Tartibni saqlaydigan va takroriy elementlarga ruxsat beradigan, o‘lchami o‘zgaruvchan massiv |
LinkedList |
Element qo‘shish va o‘chirish amallari tez bajariladigan ro‘yxat (List) | |
Set |
HashSet |
Noyob elementlarning tartiblanmagan kolleksiyasi |
TreeSet |
Noyob elementlarning saralangan Set’i (tabiiy tartibda) | |
LinkedHashSet |
Elementlar qo‘shilgan tartibni saqlaydi | |
Map |
HashMap |
Kalit/qiymat juftliklarini muayyan tartibsiz saqlaydi |
TreeMap |
Kalitlarning tabiiy tartibiga asoslangan saralangan Map | |
LinkedHashMap |
Kalitlar qo‘shilgan tartibni saqlaydi |
Tartib muhim bo‘lsa, takroriy elementlar bo‘lishi mumkin bo‘lsa va elementlarga indeks orqali murojaat qilmoqchi bo‘lsangiz, List sinflaridan foydalaning.
Faqat noyob qiymatlarni saqlash kerak bo‘lganda Set sinflaridan foydalaning.
Kalit va qiymat juftliklarini (masalan, ism va unga tegishli telefon raqamini) saqlash kerak bo‘lganda Map sinflaridan foydalaning.
Keyingi mavzular
Keyingi boblarda bu ma’lumotlar tuzilmalarining har biridan qanday foydalanishni batafsil o‘rganasiz — elementlarni qanday qo‘shish, o‘chirish, saralash va qidirish hamda vazifangiz uchun to‘g‘ri tuzilmani tanlashni.
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!