HTML ASCII
ASCII Internetdagi kompyuterlar o‘rtasida qo‘llanilgan birinchi belgilar to‘plami (kodlash standarti) edi.
ISO-8859-1 (HTML 4.01 da standart) ham, UTF-8 (HTML5 da standart) ham ASCII asosida qurilgan.
ASCII belgilar to‘plami
ASCII — "American Standard Code for Information Interchange" (Axborot almashinuvi uchun Amerika standart kodi) degan ma’noni anglatadi.
U 60-yillarning boshida kompyuterlar va elektron qurilmalar uchun standart belgilar to‘plami sifatida ishlab chiqilgan.
ASCII — 128 ta belgidan iborat 7 bitli belgilar to‘plami.
U 0-9 raqamlarini, A dan Z gacha bo‘lgan katta va kichik ingliz harflarini hamda ba’zi maxsus belgilarni o‘z ichiga oladi.
Zamonaviy kompyuterlarda, HTML’da va internetda ishlatiladigan belgilar to‘plamlarining barchasi ASCII’ga asoslangan.
Quyidagi jadvallarda 128 ta ASCII belgisi va ularga mos raqamlar keltirilgan.
ASCII’ning chop etiladigan belgilari
| Belgi | Raqam | Tavsif |
|---|---|---|
| 0 - 31 | Boshqaruv belgilari (quyida qarang) | |
| 32 | bo‘shliq | |
| ! | 33 | undov belgisi |
| " | 34 | qo‘shtirnoq |
| # | 35 | raqam belgisi |
| $ | 36 | dollar belgisi |
| % | 37 | foiz belgisi |
| & | 38 | ampersand belgisi |
| ' | 39 | apostrof |
| ( | 40 | chap qavs |
| ) | 41 | o‘ng qavs |
| * | 42 | yulduzcha |
| + | 43 | plyus belgisi |
| , | 44 | vergul |
| - | 45 | hyphen |
| . | 46 | period |
| / | 47 | qiya chiziq |
| 0 | 48 | 0 raqami |
| 1 | 49 | 1 raqami |
| 2 | 50 | 2 raqami |
| 3 | 51 | 3 raqami |
| 4 | 52 | 4 raqami |
| 5 | 53 | 5 raqami |
| 6 | 54 | 6 raqami |
| 7 | 55 | 7 raqami |
| 8 | 56 | 8 raqami |
| 9 | 57 | 9 raqami |
| : | 58 | ikki nuqta |
| ; | 59 | nuqtali vergul |
| < | 60 | kichik belgisi |
| = | 61 | tenglik belgisi |
| > | 62 | katta belgisi |
| ? | 63 | so‘roq belgisi |
| @ | 64 | at belgisi |
| A | 65 | bosh harf A |
| B | 66 | bosh harf B |
| C | 67 | bosh harf C |
| D | 68 | bosh harf D |
| E | 69 | bosh harf E |
| F | 70 | bosh harf F |
| G | 71 | bosh harf G |
| H | 72 | bosh harf H |
| I | 73 | bosh harf I |
| J | 74 | bosh harf J |
| K | 75 | bosh harf K |
| L | 76 | bosh harf L |
| M | 77 | bosh harf M |
| N | 78 | bosh harf N |
| O | 79 | bosh harf O |
| P | 80 | bosh harf P |
| Q | 81 | bosh harf Q |
| R | 82 | bosh harf R |
| S | 83 | bosh harf S |
| T | 84 | bosh harf T |
| U | 85 | bosh harf U |
| V | 86 | bosh harf V |
| W | 87 | bosh harf W |
| X | 88 | bosh harf X |
| Y | 89 | bosh harf Y |
| Z | 90 | bosh harf Z |
| [ | 91 | chap kvadrat qavs |
| \ | 92 | teskari qiya chiziq |
| ] | 93 | o‘ng kvadrat qavs |
| ^ | 94 | caret |
| _ | 95 | pastki chiziq |
| ` | 96 | gravis urg‘usi |
| a | 97 | kichik harf a |
| b | 98 | kichik harf b |
| c | 99 | kichik harf c |
| d | 100 | kichik harf d |
| e | 101 | kichik harf e |
| f | 102 | kichik harf f |
| g | 103 | kichik harf g |
| h | 104 | kichik harf h |
| i | 105 | kichik harf i |
| j | 106 | kichik harf j |
| k | 107 | kichik harf k |
| l | 108 | kichik harf l |
| m | 109 | kichik harf m |
| n | 110 | kichik harf n |
| o | 111 | kichik harf o |
| p | 112 | kichik harf p |
| q | 113 | kichik harf q |
| r | 114 | kichik harf r |
| s | 115 | kichik harf s |
| t | 116 | kichik harf t |
| u | 117 | kichik harf u |
| v | 118 | kichik harf v |
| w | 119 | kichik harf w |
| x | 120 | kichik harf x |
| y | 121 | kichik harf y |
| z | 122 | kichik harf z |
| { | 123 | chap figurali qavs |
| | | 124 | vertikal chiziq |
| } | 125 | o‘ng figurali qavs |
| ~ | 126 | tilda |
ASCII qurilmalarni boshqarish belgilari
ASCII boshqaruv belgilari (00-31 oralig‘i hamda 127) apparat qurilmalarini boshqarish uchun mo‘ljallangan.
Boshqaruv belgilari (gorizontal tabulyatsiya, qatorni o‘tkazish va karetkani qaytarishdan tashqari) HTML hujjati ichida hech qanday vazifa bajarmaydi.
| Belgi | Raqam | Tavsif |
|---|---|---|
| NUL | 00 | null belgisi |
| SOH | 01 | sarlavha boshlanishi |
| STX | 02 | matn boshlanishi |
| ETX | 03 | matn oxiri |
| EOT | 04 | uzatish oxiri |
| ENQ | 05 | so‘rov |
| ACK | 06 | tasdiqlash |
| BEL | 07 | qo‘ng‘iroq (signal) |
| BS | 08 | bir belgi orqaga qaytish (backspace) |
| HT | 09 | gorizontal tabulyatsiya |
| LF | 10 | qatorni surish (line feed) |
| VT | 11 | vertikal tabulyatsiya |
| FF | 12 | sahifani surish (form feed) |
| CR | 13 | karetkani qaytarish (carriage return) |
| SO | 14 | registrdan chiqish (shift out) |
| SI | 15 | registrga qaytish (shift in) |
| DLE | 16 | ma’lumot kanalidan chiqish (data link escape) |
| DC1 | 17 | qurilmani boshqarish 1 |
| DC2 | 18 | qurilmani boshqarish 2 |
| DC3 | 19 | qurilmani boshqarish 3 |
| DC4 | 20 | qurilmani boshqarish 4 |
| NAK | 21 | inkor javobi (negative acknowledge) |
| SYN | 22 | sinxronlash |
| ETB | 23 | uzatish bloki oxiri |
| CAN | 24 | bekor qilish |
| EM | 25 | tashuvchi oxiri |
| SUB | 26 | almashtirish |
| ESC | 27 | escape (chiqish) |
| FS | 28 | fayl ajratgichi |
| GS | 29 | guruh ajratgichi |
| RS | 30 | yozuv ajratgichi |
| US | 31 | birlik ajratgichi |
| DEL | 127 | o‘chirish (rubout) |
Batafsil:
UTF-8 lotin bo‘lmagan belgilar
UTF-8 arab yozuvi (o‘ngdan chapga)
UTF-8 xitoy va yapon yozuvlari
Shuningdek qarang:
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!