C o‘quv dasturi
Kirish
W3Schools C darsligi keng qamrovli va yangi boshlovchilar uchun qulay.
U sizga C tili bo‘yicha asosiy bilimlarni beradi.
U yangi boshlovchilar uchun mo‘ljallangan va oldindan dasturlash tajribasini talab qilmaydi.
Materiallar qisqa-qisqa qismlarga bo‘lingan, sodda va tushunarli bo‘lishi uchun puxta tayyorlangan.
Materiallar yillar davomida millionlab foydalanuvchilar tomonidan sinovdan o‘tgan. Ular muntazam yangilanib, takomillashtirib boriladi.
O‘quv dasturining tuzilishi va ketma-ketligi C tilini kirish qismidan boshlab C tilida birinchi ilovangizni yaratishgacha bosqichma-bosqich o‘rganishingiz uchun tuzilgan.
O‘quv natijalari
- C dasturlash tili nima ekanini va unda qanday kod yozishni tushunib oling.
- C sintaksisi va dastur tuzilishini o‘rganing.
- Ma’lumotlarni saqlash va boshqarish uchun o‘zgaruvchilar va ma’lumot tiplaridan foydalaning.
- Kiritish va chiqarish uchun printf() va scanf() funksiyalarini tushunib oling va ulardan foydalaning.
- if, else va switch yordamida qaror qabul qiladigan oddiy kod yozing.
- for, while va do...while yordamida sikllar yarating.
- Qayta foydalanish mumkin bo‘lgan kod yaratish uchun funksiyalarni o‘rganing.
- Bir nechta qiymatni saqlash uchun massivlar bilan ishlang.
- Ko‘rsatkichlarni (pointers) va ularning C tilida qanday ishlatilishini tushunib oling.
- Fayllarni o‘qish va ularga yozish uchun fayllar bilan ishlashni o‘rganing.
- C dasturlarini yozing va ishga tushiring.
Eslatma: Siz C dasturlashdan dars beradigan o‘qituvchimisiz? W3Schools Academy — dars berishingizga yordam beradigan imkoniyatlar to‘plami. U oldindan tayyorlangan o‘quv rejalari, o‘quv guruhini boshqarish va boshqa ko‘plab imkoniyatlarni taklif etadi. Academy haqida batafsil bu yerda o‘qing.
C tili qaysi sohalar uchun dolzarb?
- Informatika (Computer Science):
C dasturlash tushunchalari, ma’lumotlar tuzilmalari, algoritmlar va tizimli dasturlashni o‘rgatishda qo‘llaniladi. C ko‘pincha informatika darslarida dasturlashga kirish tili sifatida o‘qitiladi. Buning sababi — u dasturlash tushunchalarini anglash uchun poydevor hisoblanadi. - Dasturiy injiniring:
C o‘rnatilgan tizimlarni ishlab chiqish, dasturiy ta’minotni optimallashtirish va tizimli ilovalar yaratish uchun muhim. - Elektrotexnika va kompyuter injiniringi:
C mikrokontrollerlar va o‘rnatilgan tizimlarni dasturlash hamda apparat ta’minoti bilan ishlash uchun qo‘llaniladi. - Axborot texnologiyalari (IT):
C tizimli dasturlash, tarmoq protokollari va IT infratuzilmasini tushunishga yordam beradi. - Robototexnika:
C robotlarni dasturlash, vazifalarni avtomatlashtirish va real vaqt rejimidagi boshqaruvni amalga oshirish uchun qo‘llaniladi. C robototexnikada eng ko‘p ishlatiladigan dasturlash tillaridan biri, chunki u tez, samarali va apparat ta’minotini bevosita boshqara oladi. - Matematika:
C algoritmlar tuzish va matematik masalalarni yechish uchun ishlatilishi mumkin. - Fizika:
C simulyatsiyalar va ma’lumotlarni tahlil qilish uchun dasturiy ta’minot yaratishda ishlatilishi mumkin. - Kiberxavfsizlik:
C zaifliklarni tushunish, xavfsizlik dasturlarini ishlab chiqish va past darajadagi tahlilni amalga oshirish uchun qo‘llaniladi. - O‘yin ishlab chiqish:
C o‘yin dvijoklari yaratish, renderlash va simulyatsiyalarni bajarish uchun qo‘llaniladi. - Mashinasozlik:
C CAD vositalari, avtomatlashtirish va boshqaruv tizimlari uchun dasturlashda qo‘llaniladi.
Mashg‘ulot turlari
Ushbu darslikda C tilini bepul o‘rganishingiz uchun turli mashg‘ulotlarni taklif qilamiz:
Natijalaringizni kuzatish uchun tizimga kiring
Natijalaringizni kuzatib borish uchun hisob ham yaratishingiz mumkin.
Tizimga kirgan foydalanuvchi sifatida quyidagi kabi imkoniyatlardan foydalanasiz:
- O‘quv yo‘nalishlari
- Sandbox va laboratoriya muhitlari
- Yutuqlar
- Va yana ko‘p narsalar!
Modullar haqida umumiy ma’lumot
- C bilan tanishuv
- C bilan ishlashni boshlash
- C sintaksisi
- C ko‘rsatmalar (statements)
- C natija chiqarish
- C izohlar
- C o‘zgaruvchilar
- C ma’lumot tiplari
- C konstantalar
- C operatorlari
- C Boolean qiymatlari
- C If...Else shartlari
- C switch
- C while sikli
- C for sikli
- C break/continue
- C massivlari
- C stringlar
- C foydalanuvchi kiritishi
- C xotira manzili
- C ko‘rsatkichlar (pointers)
- C funksiyalari
- C funksiya parametrlari
- C ko‘rinish sohasi (scope)
- C funksiyani e’lon qilish
- C rekursiya
- C matematik funksiyalar
- C fayl yaratish
- C faylga yozish
- C fayllarni o‘qish
- C strukturalar
- C enum’lar
- C xotirani boshqarish
Sandbox va laboratoriya muhiti
C, boshqa har qanday dasturlash tili kabi, kod bilan amaliy ishlash orqali eng yaxshi o‘rganiladi.
"O‘zingiz sinab ko‘ring" muharririmiz yordamida kodni osongina sinab ko‘ring.
Bu yerda C kodini tahrirlab, natijani ko‘rishingiz mumkin:
C sertifikati
W3Schools o‘quv yo‘nalishi yakunida sertifikatlash dasturini taklif etadi.
Bu yerda sertifikat olish uchun imtihon topshirishingiz mumkin.
C imtihoni W3Schools C o‘quv dasturini umumlashtiruvchi testdir.
Imtihondan muvaffaqiyatli o‘tgach, "Certified C Developer" sertifikatini olasiz.
Imtihon adaptiv va baholanadigan bo‘lib, talabalar o‘rta, ilg‘or yoki professional darajadagi baho oladi.
Adaptiv imtihon bilim darajangizga moslashadi. To‘g‘ri javob bersangiz, qiyinroq savollar olasiz. Noto‘g‘ri javob bersangiz, osonroq savollar olasiz. Bu savollarni bilim darajangizga moslashtirish uchun qilinadi.
Siz o‘qituvchimisiz?
C dasturlashni o‘qitishda W3Schools Academy platformasidan qanday foydalanish mumkinligini bilishni xohlaysizmi?
W3Schools Academy demosini tomosha qiling. Uning qanday ishlashini ko‘rasiz va dasturlashni o‘qitishni qanday qilib osonroq hamda qiziqarliroq qilishini bilib olasiz.
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!