JS BigInt

JavaScript BigInt nima?

BigInt - bu katta butun qiymatlarni qayta ishlash va saqlash uchun JavaScript ma’lumotlar turi.

BigInt sizga Raqamlar chegarasidan kattaroq butun sonlar bilan ishlash imkonini beradi.

BigInt har qanday o‘lchamdagi butun sonni ifodalashi mumkin, faqat mavjud xotira bilan cheklangan.

JavaScript aniqligi

JavaScript sonlari faqat 15 xonagacha aniq bo‘ladi:

Misol

// 15 digits:
let x = 999999999999999;

// 16 digits:
let y = 9999999999999999;

O‘zingiz sinab ko‘ring »

Sonlar 64 bitli suzuvchi nuqtali formatda

Barcha JavaScript sonlari 64 bitli suzuvchi nuqtali formatda (IEEE 754 standarti) saqlanadi.

Ushbu standart bilan katta raqamlarni aniq ifodalash mumkin emas, lekin yaxlitlanadi.

JavaScript faqat 2⁵³-1 (9007199254740991) gacha bo‘lgan butun sonlarni xavfsiz ifodalay oladi.

JavaScript faqat -2⁵³-1 (-9007199254740991) gacha bo‘lgan manfiy butun sonlarni xavfsiz ifodalay oladi.

Misollar

// MAX = 9007199254740991
let x = Number.MAX_SAFE_INTEGER;

// MIN = -9007199254740991
let y = Number.MIN_SAFE_INTEGER;

O‘zingiz sinab ko‘ring »

Number.MAX_SAFE_INTEGER’dan katta butun sonlar aniqligini yo‘qotadi:

// Max (accurate)
let x = 9007199254740991;

// Max + 10 (inaccurate)
let y = x + 10;

O‘zingiz sinab ko‘ring »

Number.MIN_SAFE_INTEGER dan kichik butun sonlar aniqlikni yo‘qotadi:

// Min (accurate)
let x = -9007199254740991;

// Min - 10 (inaccurate)
let y = x - 10;

O‘zingiz sinab ko‘ring »

JavaScript’da Integer degan tip mavjud emas.

Barcha JavaScript sonlari 64 bitli suzuvchi nuqtali sonlardir.

BigInt qanday yaratiladi

BigInt-ni ikki usulda yaratishingiz mumkin:

n qo‘shimchasi bilan butun sonli harfdan foydalanish
BigInt() konstruktoridan string bilan foydalanish

Misollar

// Using an integer literal with an n suffix:
let x = 999999999999999n;

// Using the BigInt() constructor with a string:
let y = BigInt("999999999999999");

O‘zingiz sinab ko‘ring »

let x = 12345678901234567890n;
let y = BigInt("12345678901234567890")

O‘zingiz sinab ko‘ring »

BigInt’ni BigInt() konstruktoriga son berib ham yaratishingiz mumkin.

Ogohlantirish!! Sonlar faqat 15 xonagacha aniq bo‘ladi.

Misollar

let x = BigInt(9999999999999999);

O‘zingiz sinab ko‘ring »

BigInt — JavaScript ma’lumot tipi

JavaScript’da BigInt uchun typeof natijasi "bigint":

Misol

let x = BigInt(999999999999999);

let type = typeof x;

O‘zingiz sinab ko‘ring »

BigInt — JavaScript’dagi ikkinchi sonli ma’lumot tipi (Number’dan keyin).

bilan BigInt JavaScript-da qo‘llab-quvvatlanadigan ma’lumotlar turlarining umumiy soni 8 ta:

1. String
2. Number
3. Bigint
4. Boolean
5. Undefined
6. Null
7. Symbol
8. Object

Arifmetik operatorlar

BigInt supports standard JavaScript Arifmetik operatorlar.

(+, -, ++, --, *, /, %, **)

Misol

Ko‘paytirish:

let x = 9007199254740995n;
let y = 9007199254740995n;

let z = x * y;

O‘zingiz sinab ko‘ring »

BigInt va Number’ni aralashtirish

BigInt va Number o‘rtasidagi arifmetik amallarga ruxsat berilmaydi (TypeError xatosiga olib keladi).

Explicit conversion must be done first.

Misol

BigInt va Number’ni to‘g‘ridan-to‘g‘ri aralashtirib bo‘lmaydi:

let x = 10n;
let y = 5;

let z = x + y; // ❌ TypeError

Buni tuzatish uchun ulardan birini aniq (explicit) o‘zgartiring:

let x = 10n;
let y = 5;

let z = Number(x) + y;

O‘zingiz sinab ko‘ring »

BigInt / Number o‘zgartirishlari

BigInt’dan Number’ga: Number() konstruktoridan foydalaning.

Number’dan BigInt’ga: BigInt() konstruktoridan foydalaning.

Misol

// Create a BigInt
let largeNumber = BigInt("12345678901234567890");

// Conversions
let num = Number(largeNumber);

O‘zingiz sinab ko‘ring »

Katta BigInts raqamga aylantirilganda cheksizlikka yoki aniqlikni yo‘qotishiga olib kelishi mumkin.

BigInt va o‘nli kasrlar

BigIntda o‘nli kasrlar bo‘lishi mumkin emas.

let x = 1.5n; // ❌ TypeError

BigInt bo‘lish misoli

let x = 5n;
let y = x / 2;
// ❌ Error: Cannot mix BigInt and other types, use explicit conversion.

let x = 5n;
let y = Number(x) / 2;

O‘zingiz sinab ko‘ring »

Kasr qismi bo‘lgan raqamni BigInt ga aylantirishga urinish xatolikka olib keladi.

Taqqoslash operatorlari

Bigint supports standard JavaScript Taqqoslash operatorlari.

(<, > ==, ===, !==, <=, >=)

BigInt’larni standart taqqoslash operatorlari yordamida Number’lar bilan ham solishtirish mumkin.

Misol

Taqqoslashlar work normally:

// true
let x = (10n > 5n);

// false (different types)
let y = (10n === 10);

// true (loose equality)
let z = (10n == 10);

O‘zingiz sinab ko‘ring »

BigInt va Number o‘rtasidagi qat’iy tenglik (===) tiplar turlicha bo‘lgani sababli har doim false bo‘ladi.

Bitli operatorlar

BigInt bitli operatsiyalarni qo‘llab-quvvatlaydi, lekin faqat boshqa BigInts bilan (raqamlar emas):

& (AND)
| (OR)
^ (XOR)
~ (NOT)

Misol

let a = 5n; // 0101
let b = 3n; // 0011

let x = (a & b); // 1n (0001)
let y = (a | b); // 7n (0111)
let z = (a ^ b); // 6n (0110)
let n = (~a); // -6n

O‘zingiz sinab ko‘ring »