Massiv metodlari

JavaScript Array length

length xususiyati massivning uzunligini (hajmini) qaytaradi:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];

let size = fruits.length;
O‘zingiz sinab ko‘ring »

length xususiyatidan massivning uzunligini belgilash uchun ham foydalanish mumkin:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];

fruits.length = 2;
O‘zingiz sinab ko‘ring »

JavaScript massivlarining toString() metodi

toString() metodi massiv elementlarini vergul bilan ajratilgan string sifatida qaytaradi.

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];

let myList = fruits.toString();
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Har bir JavaScript obyektida toString() metodi mavjud.

toString() metodi JavaScript tomonidan ichki tarzda, obyektni matn sifatida ko‘rsatish (masalan, HTML’da) yoki obyektdan string sifatida foydalanish kerak bo‘lganda ishlatiladi.


JavaScript Array at()

ES2022 massivlar uchun at() metodini joriy qildi:

Misollar

at() yordamida fruits ning uchinchi elementini oling:

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
let fruit = fruits.at(2);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

[] dan foydalanib fruits ning uchinchi elementini oling:

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
let fruit = fruits[2];
O‘zingiz sinab ko‘ring »

at() metodi massivdan indekslangan elementni qaytaradi.

at() metodi [] bilan bir xil natija qaytaradi.


Brauzerlarda qo‘llab-quvvatlash

at() bu ECMAScript 2022 xususiyatidir.

JavaScript 2022 2022-yil mart oyidan boshlab barcha zamonaviy brauzerlarda qo‘llab-quvvatlanadi:

Chrome
92
Edge
92
Firefox
90
Safari
15.4
Opera
78
Apr 2021 Jul 2021 Jul 2021 Mar 2022 Aug 2021

Ko‘pgina tillar obyekt / massiv / string oxiridagi elementlarga murojaat qilish uchun [-1] kabi negative bracket indexing (manfiy indeks) imkonini beradi.

Bu JavaScript’da mumkin emas, chunki [] ham massivlarga, ham obyektlarga murojaat qilish uchun ishlatiladi. obj[-1] obyektning oxirgi xususiyatiga emas, -1 kalitining qiymatiga ishora qiladi.

Ushbu muammoni hal qilish uchun at() metodi ES2022 da kiritilgan.


JavaScript Array join()

join() metodi ham barcha massiv elementlarini bitta stringga birlashtiradi.

U xuddi toString() kabi ishlaydi, lekin qo‘shimcha ravishda siz ajratuvchini belgilashingiz mumkin:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
document.getElementById("demo").innerHTML = fruits.join(" * ");

Natija:

Banana * Orange * Apple * Mango
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Popping va pushing

Massivlar bilan ishlaganda elementlarni olib tashlash va yangi elementlar qo‘shish oson.

Popping va pushing quyidagini anglatadi:

Elementlarni massivdan chiqarish (popping) yoki elementlarni massivga qo‘shish (pushing).



JavaScript massivlarining pop() metodi

pop() metodi massivdan oxirgi elementni olib tashlaydi:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits.pop();
O‘zingiz sinab ko‘ring »

pop() metodi "chiqarib olingan" (popped out) qiymatni qaytaradi:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
let fruit = fruits.pop();
O‘zingiz sinab ko‘ring »

JavaScript massivlarining push() metodi

push() metodi massivga yangi element qo‘shadi (oxiriga):

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits.push("Kiwi");
O‘zingiz sinab ko‘ring »

push() metodi yangi massiv uzunligini qaytaradi:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
let length = fruits.push("Kiwi");
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Elementlarni siljitish (shifting)

Shifting popping bilan bir xil, faqat oxirgi element o‘rniga birinchi element ustida ishlaydi.


JavaScript Array shift()

shift() metodi massivning birinchi elementini olib tashlaydi va qolgan barcha elementlarni pastroq indeksga "siljitadi".

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits.shift();
O‘zingiz sinab ko‘ring »

shift() metodi "siljitib chiqarilgan" (shifted out) qiymatni qaytaradi:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
let fruit = fruits.shift();
O‘zingiz sinab ko‘ring »

JavaScript Array unshift()

unshift() metodi massivga yangi element qo‘shadi (boshiga) va eski elementlarni "unshift" qiladi (keyinga suradi):

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits.unshift("Lemon");
O‘zingiz sinab ko‘ring »

unshift() metodi yangi massiv uzunligini qaytaradi:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits.unshift("Lemon");
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Elementlarni o‘zgartirish

Massiv elementlariga ularning indeks raqami orqali murojaat qilinadi:

Massiv indekslari 0 dan boshlanadi:

[0] massivning birinchi elementi
[1] ikkinchisi
[2] uchinchisi ...

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits[0] = "Kiwi";
O‘zingiz sinab ko‘ring »

JavaScript Array length

length xossasi massivga yangi element qo‘shishning oson yo‘lini taqdim etadi:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits[fruits.length] = "Kiwi";
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Array.isArray()

ECMAScript 5 (JavaScript 2009) JavaScript’ga yangi Array.isArray() metodini qo‘shdi:

Misol

Array.isArray(fruits);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

JavaScript Array delete()

Ogohlantirish!

delete() ishlatilganda massivda undefined bo‘shliqlar qoladi.

Buning o‘rniga pop() yoki shift() dan foydalaning.

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
delete fruits[0];
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Massivlarni birlashtirish (konkatenatsiya)

Dasturlash tillarida konkatenatsiya stringlarni uchma-uch birlashtirishni bildiradi.

"snow" va "ball" konkatenatsiyasi "snowball" ni beradi.

Massivlarni konkatenatsiya qilish massivlarni uchma-uch birlashtirishni bildiradi.


JavaScript massivlarining concat() metodi

concat() metodi mavjud massivlarni birlashtirish (konkatenatsiya) orqali yangi massiv yaratadi:

Misol (ikki massivni birlashtirish)

const myGirls = ["Cecilie", "Lone"];
const myBoys = ["Emil", "Tobias", "Linus"];

const myChildren = myGirls.concat(myBoys);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

concat() metodi mavjud massivlarni o‘zgartirmaydi. U har doim yangi massivni qaytaradi.

concat() metodi istalgan sondagi massiv argumentlarini qabul qilishi mumkin.

Misol (Uch massivni birlashtirish)

const arr1 = ["Cecilie", "Lone"];
const arr2 = ["Emil", "Tobias", "Linus"];
const arr3 = ["Robin", "Morgan"];
const myChildren = arr1.concat(arr2, arr3);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

concat() metodi argument sifatida stringlarni ham qabul qilishi mumkin:

Misol (massivni qiymatlar bilan birlashtirish)

const arr1 = ["Emil", "Tobias", "Linus"];
const myChildren = arr1.concat("Peter"); 
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Massivlarning copyWithin() metodi

copyWithin() metodi massiv elementlarini massivning boshqa pozitsiyasiga nusxalaydi:

Misollar

0 indeksidagi barcha elementlarni 2-indeksga nusxalash:

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits.copyWithin(2, 0);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

0 dan 2 gacha indeksdagi elementlarni 2-indeksga nusxalash:

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango", "Kiwi"];
fruits.copyWithin(2, 0, 2);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

copyWithin() metodi mavjud qiymatlarni qayta yozadi.

copyWithin() metodi massivga elementlar qo‘shmaydi.

copyWithin() metodi massiv uzunligini o‘zgartirmaydi.


Massivni tekislash

Massivni tekislash — massiv o‘lchovlari sonini kamaytirish jarayoni.

Ko‘p o‘lchovli massivni bir o‘lchovli massivga aylantirmoqchi bo‘lsangiz, tekislash foydalidir.


JavaScript massivlarining flat() metodi

ES2019 Array flat() metodini taqdim etdi.

flat() metodi ichki massiv elementlari ko‘rsatilgan chuqurlikkacha birlashtirilgan yangi massiv yaratadi.

Misol

const myArr = [[1,2],[3,4],[5,6]];
const newArr = myArr.flat();
O‘zingiz sinab ko‘ring »

JavaScript massivlarining flatMap() metodi

ES2019 JavaScript’ga Array flatMap() metodini qo‘shdi.

flatMap() metodi avval massivning barcha elementlarini map qiladi, so‘ngra massivni tekislab (flatten), yangi massiv yaratadi.

Misol

const myArr = [1, 2, 3, 4, 5, 6];
const newArr = myArr.flatMap(x => [x, x * 10]);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Massivlarni splice va slice qilish

splice() metodi massivga yangi elementlar qo‘shadi.

slice() metodi massivning bir qismini kesib oladi.


JavaScript massivlarining splice() metodi

splice() metodidan massivga yangi elementlar qo‘shish uchun foydalanish mumkin:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits.splice(2, 0, "Lemon", "Kiwi");
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Birinchi parametr (2) yangi elementlar qo‘shilishi (spliced in) kerak bo‘lgan joyni belgilaydi.

Ikkinchi parametr (0) qancha elementni olib tashlash kerakligini belgilaydi.

Qolgan parametrlar ("Lemon" , "Kiwi") qo‘shiladigan yangi elementlarni belgilaydi.

splice() metodi o‘chirilgan elementlar bilan massivni qaytaradi:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits.splice(2, 2, "Lemon", "Kiwi");
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Elementlarni olib tashlash uchun splice() dan foydalanish

Parametrlarni oqilona sozlash bilan siz elementlarni massivda "teshik" qoldirmasdan olib tashlash uchun splice() dan foydalanishingiz mumkin:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
fruits.splice(0, 1);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Birinchi parametr (0) yangi elementlar qo‘shilishi (spliced in) kerak bo‘lgan joyni belgilaydi.

Ikkinchi parametr (1) qancha elementni olib tashlash kerakligini belgilaydi.

Qolgan parametrlar o‘tkazib yuborilgan. Hech qanday yangi elementlar qo‘shilmaydi.


JavaScript massivlarining toSpliced() metodi

ES2023 Array toSpliced() metodini asl massivni o‘zgartirmasdan massivni splice qilishning xavfsiz usuli sifatida qo‘shdi.

Yangi toSpliced() metodi va eski splice() metodi o‘rtasidagi farq shundaki, yangi metod asl massivni o‘zgartirmasdan yangi massiv yaratadi, eski metod esa asl massivni o‘zgartiradi.

Misol

const months = ["Jan", "Feb", "Mar", "Apr"];
const spliced = months.toSpliced(0, 1);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

JavaScript massivlarining slice() metodi

slice() metodi massivning bir qismini yangi massivga kesib oladi:

Misol

Massivning 1-elementidan ("Orange") boshlab bir qismini kesib oling:

const fruits = ["Banana", "Orange", "Lemon", "Apple", "Mango"];
const citrus = fruits.slice(1);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

slice() metodi yangi massiv yaratadi.

slice() metodi manba massividan hech qanday elementni olib tashlamaydi.

Misol

Massivning 3-elementidan ("Apple") boshlab bir qismini kesib oling:

const fruits = ["Banana", "Orange", "Lemon", "Apple", "Mango"];
const citrus = fruits.slice(3);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

slice() metodi slice(1, 3) kabi ikkita argumentni qabul qilishi mumkin.

Keyin metod boshlang‘ich argumentdan boshlab tugash argumentigacha (lekin uni qo‘shmagan holda) elementlarni tanlaydi.

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Lemon", "Apple", "Mango"];
const citrus = fruits.slice(1, 3);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Agar birinchi misollardagi kabi tugash argumenti tushirib qoldirilsa, slice() metodi massivning qolgan qismini kesib oladi.

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Lemon", "Apple", "Mango"];
const citrus = fruits.slice(2);
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Avtomatik toString()

Agar primitiv qiymat kutilayotgan bo‘lsa, JavaScript avtomatik ravishda massivni vergul bilan ajratilgan stringga aylantiradi.

Bu har doim massivni chiqarishga harakat qilganingizda shunday bo‘ladi.

Ushbu ikkita misol bir xil natijani beradi:

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
document.getElementById("demo").innerHTML = fruits.toString();
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Misol

const fruits = ["Banana", "Orange", "Apple", "Mango"];
document.getElementById("demo").innerHTML = fruits;
O‘zingiz sinab ko‘ring »

Barcha JavaScript obyektlarida toString() metodi mavjud.


Massivlarni qidirish

Massivlarni qidirish ushbu darslikning keyingi bobida ko‘rib chiqiladi.


Massivlarni saralash

Massivlarni saralash bo‘limida massivlarni saralash uchun ishlatiladigan metodlar yoritilgan.


Massivlarni iteratsiya qilish

Massivlarni iteratsiya qilish massivning barcha elementlari ustida ishlaydigan metodlarni qamrab oladi.



W3Schools Pathfinder

Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!