SQL cheklovlari

---

SQL Cheklovlari (Constraints)

SQL cheklovlari jadvaldagi ma’lumotlar uchun qoidalardir.

Cheklovlar jadvalga noto‘g‘ri ma’lumotlar kiritilishining oldini olish uchun ishlatiladi va jadvaldagi ma’lumotlarning aniqligi va ishonchliligini ta’minlaydi. Agar cheklov bilan ma’lumotlar ustidagi amal o‘rtasida biror ziddiyat yuzaga kelsa, amal bekor qilinadi.

Cheklovlarni ikki usulda belgilash mumkin:

• WHEN jadval yaratildi (CREATE TABLE buyrug‘i orqali)
• Jadval yaratilgandan so‘ng (ALTER TABLE buyrug‘i orqali)

---

SQL cheklash turlari

SQL-da ko‘pincha quyidagi cheklovlar ishlatiladi:

• NOT NULL — ustunda NULL qiymat bo‘lmasligini ta’minlaydi
• UNIQUE - ustundagi barcha qiymatlar noyob (UNIQUE) bo‘lishini ta’minlaydi
• PRIMARY KEY - jadvaldagi har bir qatorni noyob tarzda aniqlaydi (NOT NULL va UNIQUE kombinatsiyasi)
• FOREIGN KEY - ikki jadvaldagi ma’lumotlar o‘rtasida bog‘lanish o‘rnatadi va bu bog‘lanishni buzadigan amallarning oldini oladi.
• CHECK — ustundagi qiymatlar ma’lum bir shartga mos kelishini ta’minlaydi
• DEFAULT — agar qiymat ko‘rsatilmasa ustun uchun sukut bo‘yicha qiymat o‘rnatadi
• CREATE INDEX - ma’lumotlar bazasidan ma’lumotlarni tezroq olish uchun ustunlarda indekslar yaratadi

---

---

---