BS4 bilan ishlashni boshlash
Bootstrap nima?
- Bootstrap — veb-ishlab chiqishni tezroq va osonroq qilish uchun mo‘ljallangan bepul front-end freymvork
- Bootstrap tipografiya, formalar, tugmalar, jadvallar, navigatsiya, modal oynalar, rasm karusellari va boshqa ko‘plab elementlar uchun HTML va CSS asosidagi dizayn shablonlarini, shuningdek ixtiyoriy JavaScript plaginlarini o‘z ichiga oladi
- Bootstrap, shuningdek, moslashuvchan dizaynlarni oson yaratish imkonini beradi
Moslashuvchan veb-dizayn nima?
Moslashuvchan veb-dizayn — kichik telefonlardan tortib katta kompyuter ekranlarigacha barcha qurilmalarda chiroyli ko‘rinishi uchun o‘zini avtomatik ravishda moslashtiradigan veb-saytlar yaratishdir.
Bootstrap 4 misoli
<div class="jumbotron text-center">
<h1>My First Bootstrap Page</h1>
<p>Resize this responsive page to see the effect!</p>
</div>
<div class="container">
<div class="row">
<div class="col-sm-4">
<h3>Column 1</h3>
<p>Lorem ipsum dolor..</p>
</div>
<div class="col-sm-4">
<h3>Column 2</h3>
<p>Lorem ipsum dolor..</p>
</div>
<div class="col-sm-4">
<h3>Column 3</h3>
<p>Lorem ipsum dolor..</p>
</div>
</div>
</div>
O‘zingiz sinab ko‘ring »Bootstrap versiyalari
Ushbu darslik 2018-yilda Bootstrap 3’ning yangilangan versiyasi sifatida chiqarilgan Bootstrap 4’ga asoslangan: unda yangi komponentlar, tezroq ishlaydigan stillar jadvallari (stylesheet), yuqoriroq moslashuvchanlik va boshqa yangiliklar mavjud.
Bootstrap 5 (2021-yilda chiqarilgan) — Bootstrap’ning eng yangi versiyasi; u barcha asosiy brauzerlar va platformalarning eng so‘nggi barqaror versiyalarini qo‘llab-quvvatlaydi. Biroq Internet Explorer 11 va undan oldingi versiyalar qo‘llab-quvvatlanmaydi.
Bootstrap 5’ning Bootstrap 3 va 4 dan asosiy farqi shundaki, Bootstrap 5 jQuery o‘rniga JavaScript’ga o‘tgan.
Eslatma: Bootstrap 3 va Bootstrap 4 hanuz jamoa tomonidan jiddiy xatolarni tuzatish va hujjatlarni yangilash doirasida qo‘llab-quvvatlanadi, shuning uchun ulardan foydalanishda davom etish mutlaqo xavfsiz. Biroq ularga yangi imkoniyatlar QO‘SHILMAYDI.
Nega Bootstrap’dan foydalanish kerak?
Bootstrap’ning afzalliklari:
- Foydalanish oson: HTML va CSS bo‘yicha boshlang‘ich bilimga ega har qanday odam Bootstrap’dan foydalanishni boshlashi mumkin
- Moslashuvchanlik imkoniyatlari: Bootstrap’ning moslashuvchan CSS’i telefonlar, planshetlar va kompyuterlarga moslashadi
- Mobile-first yondashuvi: Bootstrap’da mobile-first (avvalo mobil qurilmalar uchun) stillar freymvork yadrosining bir qismidir
- Brauzerlarga moslik: Bootstrap 4 barcha zamonaviy brauzerlar (Chrome, Firefox, Internet Explorer 10+, Edge, Safari va Opera) bilan mos ishlaydi
Bootstrap 4’ni qayerdan olish mumkin?
O‘z veb-saytingizda Bootstrap 4’dan foydalanishni boshlashning ikki yo‘li bor.
Siz quyidagilardan birini tanlashingiz mumkin:
- Bootstrap 4’ni CDN orqali ulash
- Bootstrap 4’ni getbootstrap.com saytidan yuklab olish
Bootstrap 4 CDN
Agar Bootstrap 4’ni o‘zingiz yuklab olib, o‘z serveringizda joylashtirishni istamasangiz, uni CDN (Content Delivery Network — kontent yetkazib berish tarmog‘i) orqali ulashingiz mumkin.
jsDelivr Bootstrap’ning CSS va JavaScript fayllari uchun CDN xizmatini taqdim etadi. Bundan tashqari, jQuery’ni ham ulashingiz kerak:
jsDelivr:
<!-- Latest compiled and minified CSS -->
<link rel="stylesheet" href="https://cdn.jsdelivr.net/npm/bootstrap@4.6.2/dist/css/bootstrap.min.css">
<!-- jQuery library -->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/jquery@3.7.1/dist/jquery.slim.min.js"></script>
<!-- Popper JS -->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/popper.js@1.16.1/dist/umd/popper.min.js"></script>
<!-- Latest compiled JavaScript -->
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/bootstrap@4.6.2/dist/js/bootstrap.bundle.min.js"></script>
Bootstrap 4 CDN’idan foydalanishning bir afzalligi:
Ko‘plab foydalanuvchilar boshqa saytlarga kirganlarida Bootstrap 4’ni jsDelivr’dan allaqachon yuklab olgan bo‘ladi. Natijada ular sizning saytingizga kirganda u keshdan yuklanadi va bu yuklanish vaqtini qisqartiradi. Shuningdek, aksariyat CDN’lar foydalanuvchi fayl so‘raganda u foydalanuvchiga eng yaqin serverdan yetkazib berilishini ta’minlaydi, bu ham yuklanishni tezlashtiradi.
jQuery va Popper nima uchun kerak?
Bootstrap 4 JavaScript komponentlari (masalan, modal oynalar, tooltiplar, popoverlar va h.k.) uchun jQuery va Popper.js’dan foydalanadi. Biroq agar siz Bootstrap’ning faqat CSS qismidan foydalansangiz, ular sizga kerak emas.
- Yopiladigan ogohlantirishlar (alerts)
- Holatlarni almashtirish uchun tugmalar va checkbox/radio tugmalar
- Slaydlar, boshqaruv tugmalari va indikatorlar uchun karusel
- Kontentni ochib-yopish uchun collapse (yig‘iladigan blok)
- Ochiluvchi menyular (aniq joylashtirish uchun Popper.js ham talab qilinadi)
- Modal oynalar (ochish va yopish)
- Navigatsiya paneli (yig‘iladigan menyular uchun)
- Tooltip va popoverlar (aniq joylashtirish uchun Popper.js ham talab qilinadi)
- Aylantirish (scroll) xatti-harakati va navigatsiyani yangilash uchun Scrollspy
Bootstrap 4’ni yuklab olish
Agar Bootstrap 4’ni o‘zingiz yuklab olib, o‘z serveringizda joylashtirmoqchi bo‘lsangiz, https://getbootstrap.com/ saytiga o‘ting va u yerdagi ko‘rsatmalarga amal qiling.
Bootstrap 4 yordamida birinchi veb-sahifani yaratish
1. HTML5 doctype’ini qo‘shing
Bootstrap 4 HTML5 doctype’ini talab qiladigan HTML elementlari va CSS xususiyatlaridan foydalanadi.
Har doim sahifa boshiga HTML5 doctype’ini lang atributi va to‘g‘ri belgilar to‘plami (character set) bilan birga qo‘shing:
<!DOCTYPE html>
<html lang="en">
<head>
<meta charset="utf-8">
</head>
</html>
2. Bootstrap 4 — mobile-first freymvork
Bootstrap 4 mobil qurilmalarga moslashuvchan bo‘lishi uchun ishlab chiqilgan. Mobile-first stillar freymvork yadrosining bir qismidir.
To‘g‘ri render qilinishi va sensorli ekranda masshtablash (touch zooming) to‘g‘ri ishlashi uchun <head> elementi ichiga quyidagi <meta> tegini qo‘shing:
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
width=device-width qismi sahifa kengligini qurilma ekranining kengligiga moslaydi (bu qurilmaga qarab turlicha bo‘ladi).
initial-scale=1 qismi sahifa brauzer tomonidan ilk bor yuklanganda boshlang‘ich masshtab darajasini belgilaydi.
3. Konteynerlar
Bootstrap 4, shuningdek, sayt kontentini o‘rab turuvchi element (konteyner)ni talab qiladi.
Tanlash uchun ikkita konteyner klassi mavjud:
.containerklassi moslashuvchan, qat’iy kenglikdagi konteynerni taqdim etadi.container-fluidklassi viewport’ning butun kengligini egallaydigan to‘liq kenglikdagi konteynerni taqdim etadi
Ikkita oddiy Bootstrap 4 sahifasi
Quyidagi misolda oddiy Bootstrap 4 sahifasining kodi ko‘rsatilgan (moslashuvchan, qat’iy kenglikdagi konteyner bilan):
Konteyner misoli
<!DOCTYPE html>
<html lang="en">
<head>
<title>Bootstrap 4 Example</title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<link rel="stylesheet" href="https://cdn.jsdelivr.net/npm/bootstrap@4.6.2/dist/css/bootstrap.min.css">
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/jquery@3.7.1/dist/jquery.slim.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/popper.js@1.16.1/dist/umd/popper.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/bootstrap@4.6.2/dist/js/bootstrap.bundle.min.js"></script>
</head>
<body>
<div class="container">
<h1>My First Bootstrap Page</h1>
<p>This is some text.</p>
</div>
</body>
</html>
O‘zingiz sinab ko‘ring »
Quyidagi misolda oddiy Bootstrap 4 sahifasining kodi ko‘rsatilgan (to‘liq kenglikdagi konteyner bilan):
Fluid konteyner misoli
<!DOCTYPE html>
<html lang="en">
<head>
<title>Bootstrap 4 Example</title>
<meta charset="utf-8">
<meta name="viewport" content="width=device-width, initial-scale=1">
<link rel="stylesheet" href="https://cdn.jsdelivr.net/npm/bootstrap@4.6.2/dist/css/bootstrap.min.css">
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/jquery@3.7.1/dist/jquery.slim.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/popper.js@1.16.1/dist/umd/popper.min.js"></script>
<script src="https://cdn.jsdelivr.net/npm/bootstrap@4.6.2/dist/js/bootstrap.bundle.min.js"></script>
</head>
<body>
<div class="container-fluid">
<h1>My First Bootstrap Page</h1>
<p>This is some text.</p>
</div>
</body>
</html>
O‘zingiz sinab ko‘ring »
Bilasizmi?
W3.CSS — Bootstrap’ga ajoyib muqobil.
W3.CSS hajmi kichikroq, tezroq ishlaydi va undan foydalanish osonroq.
W3Schools Pathfinder
Yutuqlaringizni kuzating – bu bepul!
